Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği İnceleme Notları

Türk gıda kodeksi yönetmeliği
Resmî Gazete Tarihi: 29.12.2011 Resmî Gazete Sayısı: 28157 (3.mükerrer)

Bu Yönetmeliğin amacı; gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelere ilişkin asgari teknik ve hijyen kriterleri, pestisit kalıntıları ve veteriner ilaç kalıntıları, gıda katkı maddeleri, aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, bulaşanlar, ambalajlama, etiketleme, numune alma, analiz metotları, taşıma ve depolama ile ilgili yatay ve dikey gıda kodeksine ilişkin esaslar ile coğrafi işaretle ilgili özel hükümlerin belirlenmesine dair kuralları düzenlemektir.

Türk gıda kodeksi yönetmeliği; kodeksi ikiye ayırıyor;
Yatay Gıda Kodeksi ve dikey gıda kodeksi olarak. Yatak kodeks gıdaların genelini kapsarken dikey kodeks de spesifik ürün gruplarını görebiliyoruz.

Kodeks içinde bazı tanımlara yer verelim

Coğrafi işaret: Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibarıyla coğrafi kaynağının bulunduğu bölge, coğrafi sınırları belirlenmiş özel yöre veya istisnai durumlarda ülke adı ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren menşe adını ve mahreç işaretini,tanımlar

Dikey gıda kodeksi: Belirli bir gıda veya gıda grubu veya gıda ile temas eden madde ve malzeme için belirlenmiş özel kriterleri içeren gıda kodeksini,tanımlar

Geleneksel ürün: Geleneksel hammaddeler kullanılarak üretilen veya geleneksel bir bileşim ya da geleneksel bir üretim biçimi ile tanımlanan veya doğrudan geleneksel bir üretim biçimine dayanmamakla birlikte, böyle bir üretim tarzını yansıtan işlemlerden geçirilmiş olması nedeniyle aynı kategorideki benzer ürünlerden açıkça ayrılabilen ürünü,tanımlar



Yatay gıda kodeksi: Gıda katkı maddeleri, aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, bulaşanlar, pestisit kalıntıları ve veteriner ilaç kalıntıları, numune alma, analiz metotları, etiketleme, mikrobiyolojik kriterler gibi tüm gıdalara ve gıda ile temas eden madde ve malzemelere uygulanacak olan kriterleri içeren gıda kodeksini, tanımlar

Yatay gıda kodeksinin kapsamı

a) Gıda katkı maddelerinin kullanımı, etiketlenmesi ve saflık kriterleri,
b) Aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin kullanımı ve etiketlenmesi,
c) Bulaşanların maksimum limitleri,
ç) Gıdalarda bulunmasına izin verilen pestisitlerin maksimum kalıntı limitleri,
d) Hayvansal gıdalarda bulunabilecek veteriner ilaçlarının maksimum kalıntı limitleri,
e) Gıdaların mikrobiyolojik kriterleri,
f) Gıda ile temas eden madde ve malzemeler ile ilgili genel kurallar,
g) Gıdaların etiketlenmesi, gıdalardaki beslenme ve sağlık beyanları,
ğ) Numune alma ve analiz metotları,

Dikey gıda kodeksinin kapsamı

(1) Dikey gıda kodeksi; yatay gıda kodeksi hükümlerine ilave olarak, kapsadığı gıda veya gıda grubu veya gıda ile temas eden madde ve malzemelere yönelik olarak belirlenecek özel kriterleri içerir.

(2) Belirli bir gıda veya gıda grubu veya gıda ile temas eden madde ve malzeme için özel olarak düzenlenmiş numune alma ve analiz metotlarına ilişkin mevzuat da dikey gıda kodeksi kapsamındadır.

(3) Herhangi bir gıda katkı maddesi, aroma verici veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşeni veya diğer gıda bileşenleri ilave edilen kaynak suları, içme suları, doğal mineralli sular ve yapay sodanın özellikleri dikey gıda kodeksi ile belirlenir.

GENEL UYGULAMA:
• Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler için ilgili yatay gıda kodeksi hükümlerine uyulması zorunludur.
• Dikey gıda kodeksi hükümleri, yatay gıda kodeksi hükümleri ile birlikte uygulanır.
• Gıda ile ilgili coğrafi işaret veya geleneksel ürün adlarının kullanımının, tescilde belirtilen özelliklere uygunluğu Bakanlıkça yapılır. Ülkesel veya yöresel adlarıyla belirtilen gıdalar, coğrafi işaretten doğan haklara aykırı olmamak koşuluyla bu adlarla üretilebilir.
• Gıdaların taşınması ve depolanmasında Gıda Hijyeni Yönetmeliğinde ve Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan kurallara uyulur. Belirli bir gıda grubunda özel taşıma kuralları gerekiyorsa bu dikey gıda kodeksi ile belirlenir.

Bu Yönetmelik kapsamındaki yatay veya dikey gıda kodeksinde hüküm bulunmayan hususlarda öncelikle ilgili ulusal standart, ulusal standardın bulunmaması durumunda ise uluslararası standartlar dikkate alınır. Analiz metodları içinde aynı durum geçerlidir. Mevzuat kapsamında belirtilen bir periyot ve numune alma yöntemi belirtilmeyen durumlarda ulusal veya uluslararası kabul görmüş analiz metotları uygulanır.

Bu yönetmeliğin tam metninde www.mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz.