Av Hayvan Etleri İçin Özel Hijyen Gereklilikleri


(Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Yönetmeliği Özet-5)

BÖLÜM 7: ÇİFTLİK AV HAYVANLARININ ETİ İÇİN ÖZEL GEREKLİLİKLER.
Çiftlik av hayvanlarından kasıt, devekuşugiller, geyik ve bazı domuz türlerinin çiftlik ortamında kontrollü üretilmesi manasını taşıyor. Genel olarak 5.bölümde tırnaklı evcil hayvanlar için gerekli kuralları ön görüyor.
Ancak, bu öngörüye ek olarak tesisin hayvanın büyüklüğüne göre dizayn edilmesi de şart koşuluyor.
Devekuşugillerin kesimi için bölüm 5 maddeleri geçerli ama kesimden sonraki aşamalar için bölüm 6 geçerli.

Av hayvanının bakanlığın iznine tabii olarak çiftlikte kesimine müsaade ediliyor. Tabii çiftliğin aşağıda ki şartları sağlanması kaydıyla.
• Hayvan sahibinin talebi olması
• Hayvan refahı ve taşıyıcı personel açısından bir riskin olması.
• Sürünün devamlı vet hek gözetiminde olması
• Kesimin tarihi ve zamanının önceden bakanlığa bildirilmiş olması
• Çiftliğin ölüm öncesi muayene için grup halinde hayvanların tutulabileceği uygun bir yerinin olması
• Kesim, kan akıtmaya uygun bir yerin çiftlikte mevcut olması; devekuşugiller için yoluma uygun bir bölümün olması
• Hayvan refahı kurallarına uyulması
• Zaman kaybetmeksizin kesilen kanı akıtılan hayvanın kesimhaneye hemen götürülebilir olması; nakliye zamanı 2 saatten fazla ise hayvanı soğutacak bir sistemin olması,
• Veteriner hekim tıbbi ürünleri, hayvanın hastalık ve bulaşıcılık risk kayıtlarının mevcut olması,
• Ölüm öncesi raporuyla beraber kesim şartlarının da yer aldığı veteriner hekim raporunun bulunması.
Menşe çiftlik bakanlıktan izin alıp gerekli veteriner hekim raporlarını düzenletebilmesi için; sağlık kısıtlamasının olmadığı bir bölgede olması gerekmekte.
Gıda işletmecisi istisnai durumlarda çiftlik şartları olarak belirtilen (üçüncü fıkra olarak geçer mevzuatta) şartları sağlarsa çiftlikte bizon da kesebilir.



BÖLÜM-8 YABAN AV HAYVANLARI İÇİN GEREKLİLİKLERİ
Sağlık ve hijyen hususunda avcıların eğitimi
İnsani tüketime sunulan av hayvanları; hayvanın patolojisi, üretim ve muamele bilgisi, av sonrası av hayvanının eti hakkında bilgi sahibi kişiler tarafından avlanmalıdır. Bu kişilere mevzuat “eğitilmiş kişi” der.
Bir tim ile ava çıkılıyorsa, tim de en az bir kişinin eğitimli kişi olması gerekir. av eğitimli kişi tarafından yönetilir. Avcı avladığı hayvanı eğitilmiş kişiye bildirecek mesafede olmalıdır. Eğitilmiş kişiye avcı, ölüm öncesinde gözlemlediği olası davranış bozukluğu konusunda bilgi verir.
Eğitilmiş kişi eğitimi
– yavan av hayvanlarının anatomi, fizyoloji, davranış bilgisi,
– etin tüketimi sonrası insana bulaşabilecek hastalıklar
-çevresel ve diğer nedenlerle bulaşım riski bozuklukları ve patoloji,
-ölüm sonrası muamele, nakil, iç organ çıkarımı konuları, hijyen kuralları ve uygun teknikler,
-yaban av hayvanlarının piyasaya arzı ile alakalı mevzuat ve idari tedbirler
bilgilerini içerir
Eğitim konusunda yetkili; bakanlık takipli avcı örgütleridir.



Büyük yaban av hayvanları
• Öldükten sonra mide bağırsak çıkarılır
• Eğitilmiş kişi tarafından incelenir.
• En kısa sürede hayvan işleme tesisine nakledilir.
• Nakilde iç organlar hayvana eşlik eder – izlenebilirlik için
• Eğitilmiş kişi; avın gerçekleştiği bölge, acın saati ve tarihi ile hayvanın genel sağlık durumu ile alakalı bir sağlık cetvelini hayvanın üzerine iliştirir. Çoklu hayvan avlarında ise sadece bir hayvanda sağlık bildirimi yeterlidir. Hatta bu bildirim hayvana iliştirilemeye de bilir. Bu noktada iç organlar da birebir hayvanın yanında olacak kaidesi için istisna kabul edilir. Ancak domuz türü, tek tırnaklı ve diğer trichinois e duyarlılarda baş ve diyafram gövdeye eşlik etmelidir.
• Bütün iç organlar (uzun azı dişleri, boynuz, mide ve bağırsaklar hariç) bütün iç organlar gövdeye eşlik eder. Sağlık durum bildiriminde herhangi bir olumsuzluk varsa eğitilmiş kişi tarafından bakanlığa bildirilir.
• Ölümden sonra soğutma işlemi en kısa zamanda yapılmalı, etin tamamı 7ºC ye soğutulmalıdır. İklim şartları müsaitse aktif soğutma kullanılmayabilir.
• Yaban ay hayvanları tesise getirilirken üst üste yığılmalarından kaçınılır.
• Tesiste resmi veya yetkilendirilmiş veteriner hekim tarafından muayene edilir.
• Derisi yüzülmesi gereken hayvanlar diğer gıdalardan ayrı olarak depolanır ve mevzuata uygun olarak derisi yüzüldükten sonra gerekli muayenelerin akabinde piyasa azı uygundur.
• Kemiklerin ayrılması ve parçalanma için bölüm 5 de ilgili maddeler büyük av hayvanları için de geçerlidir.



Küçük av hayvanları
• Etin sağlık riski taşımadığı belirlenmesi amacıyla eğitilmiş kişi tarafından incelenir.
• Sağlık riski varsa eğitilmiş kişi tarafından bakanlığa bildirim yapılır.
• Ölümden sonra en kısa zamanda soğutma işlemi yapılmalıdır. Etin her tarafında 4ºC sıcaklık olmalıdır. İklim şartları müsaitse aktif soğutma kullanılmayabilir.
• Bakanlık aksine izin vermedikçe av işleme tesisine getirilen hayvanların iç organları gecikmeye mahal verilmeden çıkarılır.
• Muayene için resmi – yetkilendirilmiş vet hek e sunulur.
• Parçalama ve kemiklerin ayrılması konusu bölüm 6 da ilgili maddeye göre (yönetmelikte madde 22 olarak geçer) yapılır.