Takviye Edici Gıdalar

Takviye edici gıdaların tekniğine uygun ve hijyenik şekilde üretim, hazırlama, işleme, muhafaza, depolama, taşıma ve piyasaya arzını sağlamak üzere ürün özelliklerini belirlemek amacıyla hazırlanan bu tebliğ; takviye edici gıdaların tamamını kapsıyor.

 

Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğine dayanılarak ve  2002/46/EC sayılı Gıda Takviyeleri ile ilgili Üye Ülke Mevzuatının Birbirine Yaklaştırılması ile ilgili Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifine paralel olarak hazırlanan bu tebliğin inceleme notlarında bazı tanımlar ile başlayalım.




Tanımlar

Besin öğesi: Vitaminler veya mineralleri,

Botanikler: Bitkiler, otlar, mantar, alg ve bunların ekstraktlarını,

Diğer maddeler: Vitaminler, mineraller ve botanikler dışında besleyici veya fizyolojik etkileri bulunan maddeleri,

Takviye edici gıda: Normal beslenmeyi takviye etmek amacıyla, vitamin, mineral, protein, karbonhidrat, lif, yağ asidi, amino asit gibi besin öğelerinin veya bunların dışında besleyici veya fizyolojik etkileri bulunan bitki, bitkisel ve hayvansal kaynaklı maddeler, biyoaktif maddeler ve benzeri maddelerin konsantre veya ekstraktlarının tek başına veya karışımlarının kapsül, tablet, pastil, tek kullanımlık toz paket, sıvı ampul, damlalıklı şişe ve diğer benzeri sıvı veya toz formlarda hazırlanarak günlük alım dozu belirlenmiş ürünleri,

ifade eder.



Ürün özellikleri

(Detaylara Başlamadan Önce Mevzuatın eklerini buradan indirebilirsiniz)

Takviye edici gıdalarda, sadece ek-1’de yer alan vitamin ve mineraller, ek-2’de belirtilen formlarda ve alt formlarında kullanılır. Ek-2’de yer almayan alt formlar Bakanlıkça değerlendirilir ve Bakanlık resmî internet sitesinde yayımlanır.

Takviye edici gıdalarda kullanılan besin öğelerinin günlük maksimum limitleri etiket beyanı üzerinden ek-3’e uygun olarak belirlenir. Besin öğeleri dışındaki botanikler ve diğer maddeler ile ilgili Bakanlıkça maksimum limiti belirlenen bileşenlerin maksimum limit değerlendirmesi etiket beyanı üzerinden yapılır.

Takviye edici gıdaların bileşiminde bulunan botanikler, Bakanlık tarafından oluşturulan ve Bakanlık resmî internet sitesinde yayımlanan Bitki Listesine uygun olur.

Takviye edici gıdaların bileşiminde bulunan diğer maddeler, Bakanlıkça oluşturulan ve Bakanlık resmî internet sitesinde yayımlanan Takviye Edici Gıdalarda Kullanımı Yasak ve Kısıtlı Maddeler Listesine uygun olur.

Takviye edici gıdalar son tüketiciye sadece hazır ambalajlı olarak sunulur.

Vitamin ve mineral içeren takviye edici gıdalarda; üretici tarafından tüketilmesi tavsiye edilen ürünün günlük porsiyonundaki her bir besin öğesinin etikette belirtilen miktarı, 11 yaş ve üzeri bireyler için Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve tüketici bilgilendireme Yönetmeliğinde yer alan beslenme referans değerinin (ilgili yönetmelik ek-9 bölüm 1)minimum %15’i olur. 4-10 yaş grubu çocuklar için ise bu değerin yarısı alınır.

Beslenme referans değerinin %15’inden az olan besin öğeleri yalnızca etiketin bileşenler listesinde yer alır.

Besin öğeleri dışındaki botanikler ve diğer maddeler ile ilgili Bakanlıkça belirlenen minimum limitleri karşılamayan bileşenler yalnızca etiketin bileşenler listesinde yer alır.

Bu Tebliğin eklerinde yer alan vitamin ve minerallerin, bunların formları ve alt formlarının adlandırmasında eş anlamlı kelimeler kullanılabilir.

2-4 yaş grubuna yönelik ürünler ile ilgili değerlendirme Bakanlıkça yapılır.



Diğer Özellikler

Katkı maddeleri Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.

Ürünlerde yer alan ürünlerde kullanılan aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olmalıdır

Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olmalıdır.

Bu tebliğde geçen ürünler Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olmalıdır.

Ürünler Gıda Hijyeni Yönetmeliği ile Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olarak üretilir.

Veteriner ilaçları tolerans düzeyleri Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.

Ürün Ambalajları: Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur.

Taşıma ve depolama; Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin gıdaların taşınması ve depolanması ile ilgili hükümlerine uygun olur.

Numune alma ve analiz metotları  Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınır ve uluslararası kabul görmüş analiz metotları uygulanır



Etiketleme

Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketici bilgilendirme  Yönetmeliğinde yer alan hükümlere uygun olur. Bu kuralların yanında aşağıda belirtilen kurallara da uyulur:

a) Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinin Beşinci Bölümü, bu Tebliğ kapsamındaki ürünlere uygulanmaz.

b) Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde, bu Tebliğ kapsamındaki ürünler sadece “takviye edici gıda” adı altında piyasaya arz edilir.

c) Takviye edici gıdaların etiketinde, sunumunda ve reklâmında; bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz.

ç) Takviye edici gıdaların etiketinde, sunumunda ya da reklâmında; besin öğelerinin yeterli ve dengeli bir beslenme ile karşılanamayacağını belirten, ima eden veya vurgulayan ifadeler yer alamaz.

d) Takviye edici gıdalarda bulunan besin öğeleri, botanikler ve diğer maddelerin miktarları, ürünün tüketilmesi önerilen günlük porsiyonu üzerinden etikette sayısal olarak belirtilir. Vitamin ve mineraller için Ek-1’de belirtilen birimler kullanılır.

e) Vitamin ve minerallerle ilgili bilgiler verilirken, beyan edilen değerler, Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinde yer alan beslenme referans değerlerinin yüzdesi olarak da etikette belirtilir aynı değerler için grafik formu da kullanılabilir

f) Beslenme referans değeri olmayan besin öğeleri için “beslenme referans değeri yoktur.” ifadesi etiket üzerinde belirtilir.

g)  Piyasa kontrolleri sırasında ;beyan edilen değerler için sapma oranları, etiket beyanı üzerinden vitaminler için -% 20 ila +% 50 arasında, mineraller için -% 20 ila +% 45 arasında, diğer maddeler için -% 20 ila +% 20 arasında olarak uygulanır. Bu sapma oranları dışındaki üreticinin beyan ettiği sapma oranları Bakanlıkça değerlendirilir.

Uygulama sonucunda elde edilen değer; Ek-3 de belirtilen maksimum değere kadar sapma geçilebilir. Eğer maksimum değer belirlenmemiş besin öğeleri, botanik ve diğer maddeler için ise bakanlıkça belirlenen maksimum değerler geçerlidir.

Ek-3’te yer alan besin öğeleri için Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği kapsamındaki belirgin miktarın sapma oranı kadar altına inebilir. Minimum limitleri Bakanlıkça belirlenen botanikler ve diğer maddeler için minimum değerlerin sapma oranı kadar altına inebilir.

ğ)2 yaşın altındaki bebek ve küçük çocuklar için takviye edici gıda üretilemez ve piyasaya arz edilemez.

h) 2-4 yaş grubuna yönelik ürünlerde “2-4 yaş grubu çocukların kullanımına uygundur.”; 4-10 yaş grubuna yönelik ürünlerin etiketinde Bu Tebliğ kapsamında 2-4 veya 4-10 yaş grubuna yönelik ürünlerin etiketinde “4-10 yaş grubu çocukların kullanımına uygundur.” ifadesi belirtilir. Bu yaş gruplarına yönelik olmayan takviye edici gıdaların etiketinde çocuklara yönelik olduğunu ima eden şekil, resim ve ifade yer alamaz.

ı) Üretici tarafından, yetişkin kadın ve erkekler ile gençlik ve yaşlılık dönemlerine yönelik tavsiye edilen ürünlerin etiketinde ürünün, tavsiye edilen kullanıcı grubu veya yaş grubu için üretildiğini belirten ifade yer alabilir.




i)  Takviye edici gıdaların etiketinde aşağıdaki ifadelerin beyan edilmesi gerekir:

  1.   Besin öğesi, botanik ve diğer maddelerden en az biri üzerinden ürünü karakterize eden isim.
  2.  Üretici tarafından tüketilmesi tavsiye edilen günlük porsiyon miktarı.
  3.  “Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın.” ifadesi.
  4.  “Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçemez.” ifadesi.
  5.  “Çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.” ifadesi.
  6.  “İlaç değildir. Hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz.”      ifadesi. (bu ibare ek-5 de tanımlanan x yüksekliği en az 3mm punto büyüklüğünde olmalıdır.)
  7.   “Hamilelik ve emzirme dönemi ile hastalık veya ilaç kullanılması durumlarında doktorunuza danışın.” ifadesi veya ürün için gerekli olması durumunda bu ifadeyi daha kısıtlayıcı ifadeler.
  8.  Üreticinin diğer uyarıları.



k)  Takviye edici gıdaların net miktarı, kapsül, tablet, pastil, tek kullanımlık toz paket, sıvı ampul, damlalıklı şişe ve diğer benzeri formların sayısı üzerinden verilebilir.

l)  Bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğu beyan edilmeyen ve organ ismi kullanılmayan ifadeler ticari marka, marka adı veya ticari ad olarak kullanılabilir.

m)  Takviye edici gıdaların saşe, blister, ampul, şişe gibi hazır ambalajın dış ambalajla birlikte piyasaya arz edildiği durumlarda, hazır ambalajda Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketici Bilgilendirme Yönetmeliği ve bu Tebliğde yer alan zorunlu etiket bilgileri aranmaz. Zorunlu etiket bilgileri takviye edici gıdanın dış ambalajında aranır.

.

İdari yaptırım

Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Bu Tebliğ hükümlerini T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı yürütür.

___________________



Bu yönetmeliğin orjinaline 16.08.2013 Tarih ve 28737 sayılı resmi gazetede ulaşabilirsiniz. Son değişikliklerle güncel hali için www.mevzuat.gov.tr adresinden takip etmesini tavsiye ederiz.