İçme sütü! UHT/ Pastörize/ Sterilize ve diğer ayrıntılar.

İçme sütlerinin tekniğine uygun, hijyenik şekilde üretimi, depolanması, taşınması ve piyasaya arz edilmesini sağlamak üzere özelliklerini belirlemek amacıyla bu tebliğ yayınlanmış olup, çiğ sütü kapsamamaktadır.

 

Tanımlar

Çeşni maddesi: Lezzet verme amacı ile kullanılan gıda ürünlerini ifade eder

Çiğ süt: Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğindeki çiğ süt tanımına uyan inek sütü, koyun sütü, manda sütü ve keçi sütü olarak tanımlanır.

Hermetik olarak kapatılmış ambalaj: Kapatıldığında içeriğini mikroorganizma girişine karşı koruyan ve geçirgen olmayan ambalaja denir.

İçilebilir su: Güncel İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelikte yer alan özelliklere uygun insan tüketimi amaçlı sular olarak kabul edilir.



İçme sütü: Çiğ sütün; pastörizasyon, yüksek sıcaklıkta pastörizasyon, UHT veya sterilizasyon işlemlerinden biri uygulanarak elde edilen ve başka bir işleme gerek kalmadan tüketime sunulan süte denir.

Laktozsuz süt: İçme sütlerindeki laktozun tekniğine uygun şekilde β-galaktozidaz enzimi ile glikoz ve galaktoza parçalanarak laktoz içeriği % 0,1 ve altına indirilmiş sütü ifade eder.

Pastörizasyon: Çiğ süte en az 72 °C’de 15 saniye uygulanan kısa süreli yüksek sıcaklık veya en az 63 °C’de 30 dakika uygulanan uzun süreli düşük sıcaklık veya eşdeğer etkiyi sağlayan diğer zaman-sıcaklık koşullarının kombinasyonunu içeren ve bu uygulamalardan hemen sonra alkali fosfataz testi yapıldığında ürünlerin negatif reaksiyon gösterdiği işleme denir.

Pastörize süt: Pastörizasyon işlemi uygulanarak üretilen ve üretiminden hemen sonra 6 °C’yi geçmeyecek sıcaklığa soğutulan içme sütüne denmektedir.




Sterilizasyon: Oda sıcaklığında saklanabilen ticari olarak steril bir ürün üretmek amacı ile normal depolama şartlarında bozulmaya neden olacak tüm mikroorganizmaları ve sporlarını yok eden hermetik ambalajlı ürüne, en az 115 °C’de 13 dakika veya 121 °C’de 3 dakika gibi uygun zaman sıcaklık kombinasyonunda, yüksek sıcaklıkta uzun süreli uygulanan ısıl işlemi ifade etmektedir.

Sterilize süt: Ambalajlı süte sterilizasyon işlemi uygulanarak üretilen içme sütüne denir.

Süt bazlı içecek: Miktar olarak son üründe en az yüzde elli oranında içme sütü içeren içeceğe denir.

Ultra yüksek sıcaklık (UHT): 135 °C’den az olmayan kısa süreli yüksek sıcaklıkta sütün sürekli akışını içeren, aseptik koşullarda kapatılmış ambalajların oda sıcaklığında muhafaza edilmesi halinde, üründe canlı mikroorganizma veya gelişim kabiliyetine sahip sporların olmamasını sağlayan ısıl işleme denmektedir.

UHT süt: UHT işlemi uygulandıktan sonra aseptik koşullarda ambalajlara dolum yapılarak üretilen içme sütüne denir.

Yüksek sıcaklıkta pastörizasyon: 85°C ve üzerinde kısa süreli uygulanan ve bu uygulamalardan hemen sonra alkali fosfataz ve peroksidaz testi yapıldığında ürünlerin negatif reaksiyon gösterdiği işlemi ifade eder.

Yüksek sıcaklıkta pastörize süt: Yüksek sıcaklıkta pastörizasyon işlemi uygulanarak üretilen içme sütüne denmektedir.

Yabancı madde: Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde kullanılan bileşenler dışındaki bulunabilecek her türlü organik ve/veya inorganik maddeye denir.



Ürün özellikleri

          • İçme sütü üretiminde kullanılan çiğ süt için Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
          • İçme sütlerinin üretiminde çiğ ve pastörize süt kullanılır.
          • Bu Tebliğ kapsamında piyasaya arz edilen sütlerin bileşimleri EK-l’e uygun olur.
          • Bu Tebliğ kapsamındaki içme sütleri yabancı madde içermez.
          • Pastörize içme sütleri üretimden hemen sonra alkali fosfataz testine negatif, peroksidaz testine ise pozitif reaksiyon gösterir.
          • UHT içme sütleri ve Sterilize içme sütleri kapalı ambalajında 30 °C’de 15 gün veya 55 °C’de 7 günlük inkübasyonun veya farklı bir yöntemin uygulanmasından sonra yapılan sterilizasyon kontrolünde mikrobiyal üreme göstermez.
          • İçme sütünün yağ standardizasyonunu sağlamak için krema ilave edilebilir, krema ayrılabilir veya süt ilave edilebilir.
          • İçme sütlerinde laktoz içeriği azaltılabilir.
          • İçme sütlerine çeşni veya aroma vericiler ilave edilebilir.
          • Bu Tebliğ kapsamında piyasaya arz edilen sütlerde süt yağı dışında hiçbir hayvansal yağ ve bitkisel yağ bulunmaz. Çeşnili sütlerde çeşni maddesi miktarı ile orantılı olarak bitkisel yağ bulunabilir.
          • Piyasaya arz edilen sütlerin üretiminde farklı hayvan türlerine ait sütler karıştırılamaz.
          • İçme sütlerinin protein içeriği sadece süt proteini ile artırılabilir.
          • Laktozsuz sütlerin laktoz değeri kütlece en çok % 0,1 olur.
          • İçme Sütleri has tat, koku, kıvam ve görünüşte olur.
          • İçme Sütlerinde kullanılan katkı maddeleri  Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği hükümleri uygun olur
          • Veteriner ilaç kalıntıları için; Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
          • Aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan bileşenler için Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
          • Vitaminler, mineraller ve belirli diğer öğelerin eklenmesi için Türk Gıda Kodeksi Gıdalara Vitaminler, Mineraller ve Belirli Diğer Öğelerin Eklenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır.
          • İçme sütüne Bulaşanlar için Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
          • İçme Sütündeki Pestisit kalıntıları için Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
          • İçme Sütünde Hijyen ve İçme sütü üreten işletmelerde hijyen için Gıda Hijyeni Yönetmeliği, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
          • UHT süt işleme prosesinde süt buharla direkt temas ediyorsa, buhar içilebilir sudan elde edilmeli, süt içinde yabancı madde bırakmamalı veya ters bir etki yaratmamalı ve işlenmiş sütün su içeriğinde herhangi bir değişiklik yapmamalıdır.
          • İçme Sütlerinin Ambalajları için Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemelere Dair Yönetmelik hükümleri uygulanır.
          • İçme Sütlerinde Beslenme ve sağlık beyanı yapılırken Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
          • Enzimler ise  Türk Gıda Kodeksi Gıda Enzimleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olmalıdır.
          • İçmelik Sütlerin Taşıma ve depolaması, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin 9 uncu maddesindeki kurallara göre olmakla birlikte; piyasaya arz edilen pastörize içme sütleri 4-6 °C arasındaki sıcaklıklarda taşınır, depolanır ve satışa arz edilir
          • Bu Tebliğ kapsamındaki ürünler nihai tüketiciye hazır ambalajlı olarak arz edilir
          • İçme sütlerinde Numune alma ve analiz metotları için yine Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği hükümleri uygulanır.




      Etiketleme

        • İçme Sütlerinin Etiketlerinde Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde yer alan hükümlere ilave olarak aşağıdaki hükümlere de uyulur:
        • Ürünün resmi adı ve ısıl işlemin niteliği temel görüş alanında belirtilir.
        • İçme sütlerine çeşni maddesi veya aroma ilave edildiğinde etiket bilgilerinde çeşni veya aromanın ismi ürünün resmi adıyla birlikte belirtilir.
        • Bu Tebliğ kapsamında piyasaya arz edilen inek sütü haricindeki sütlerin etiketinde ürün adıyla birlikte sütün elde edildiği hayvanın tür adı belirtilir.
        • Şeker kullanılan içme sütlerinin etiket bilgilerinde, temel görüş alanında ağırlıkça “% …  ilave şeker içerir” ibaresine yer verilir.
        • Laktozu azaltılmış içme sütlerin etiketinde azaltma oranı ile beraber ağırlıkça “laktozu  % … azaltılmıştır” ifadesi  ve “% … laktoz içerir” süt ibaresi yer alır.
        • İçme sütlerinin etiketinde ürünün içme sütü dışındaki kullanımlarını ifade eden, çağrıştıran “yoğurt sütü”, “peynir sütü” gibi ifadeler yer almaz.
        • Çiğ Sütlerin etiketinde mikrofiltrasyon gibi uygulanan farklı fiziksel işlemlere ilişkin bilgiler beyan edilebilir.

        • İçme sütleri yağ miktarları açısından EK-2’ye göre sınıflandırılır ve temel görüş alanında ürün sınıfı tam yağlı süt, yarım yağlı süt, yağsız süt ve “% … yağlı süt”  olarak belirtilir.  Ayrıca tam yağlı, yarım yağlı ve yağsız içme sütlerin süt yağı miktarı etikette bildirilir ancak içme sütlerinde yağlılık bildirimi yapılırken tam yağlı, yarım yağlı içme sütlerin süt yağı miktarı  “en az  % … yağlı”, yağsız içme sütlerinde “en çok  % … yağlı”  olarak verilebilir.

         




        İdari yaptırım ve Uyum Zorunluluğu

        Bu Tebliğe aykırı davrananlar hakkında 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

         

        Bu Tebliğle 14/2/2000 tarihli ve 23964 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2000/6) yürürlükten kaldırılmıştır.

         

        Bu Tebliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri 31/12/2019 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlamak zorundadır.

        Bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren gıda işletmecileri bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar Türk Gıda Kodeksi Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2000/6) hükümlerine uymak zorundadır.

        Bu teblinin tam metnine Resmî Gazete Tarihi: 27.02.2019 Resmî Gazete Sayısı: 30699’den ulaşabilirsiniz
        Son güncel halini okuyabilmeniz için gıda mevzuatını www.mevzuat.gov.tr adresinden takip etmenizi tavsiye ederiz.

         

One thought on “İçme sütü! UHT/ Pastörize/ Sterilize ve diğer ayrıntılar.

Comments are closed.