Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Miktarları Yönetmeliği Özet

Tüketicinin yüksek seviyede korunmasını sağlamak üzere bitkisel ve hayvansal orijinli gıdalarda pestisit kalıntılarının maksimum limitlerine ilişkin uygulama usul ve esaslarını belirlemek amacıyla 25.11.2016 tarih ve 29899 Sayılı resmi gazetede T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanmıştır.

Bu yönetmelik, Pestisit kalıntısı bulunabilen taze, işlenmiş veya kompozit gıdalarda kullanılan bitkisel ve hayvansal ürünler ile bu ürünlerden elde edilmiş gıdalara uygulanır. Ancak, bebek formülleri, devam formülleri, bebek ve küçük çocuk ek gıdaları ile ilgili mevzuat hükümleri saklı kalacak şekilde uygulanır.

Bu yönetmelikte geçen bazı terimlerin tanımları ise şöyle;

  • Aktif madde: Canlılarda Biyolojik etkiyi yapan madde demektir.
  • İşleme faktörü: İşlenmiş üründeki pestisit kalıntı miktarının o işleme tabi tutulacak üründeki kalıntı miktarına oranını ifade eder.
  • Maksimum Kalıntı Limiti (MRL-Maximum Residue Level): Ürünlerde yasal olarak bulunmasına izin verilen en yüksek pestisit kalıntı limitidir.
  • Pestisit: Zirai mücadele uygulamalarında kullanılan her türlü kimyasal maddeye denir
  • Pestisit kalıntısı: Zirai mücadele amaçlı kullanılan aktif maddeleri, bunların metabolitlerini veya parçalanma veya reaksiyon ürünlerini ifade eder.
  • Tespit limiti (LOD-Limit of Determination): Analitik olarak geçerli kılınmış metotlarla tespit edilen ve değerlendirmeye esas en düşük kalıntı limitidir.

Her yönetmelikte olduğu gibi bu yönetmelikte de EKLER çok önemli veriler içermekte ve özellikle bu yönetmelikte sık sık atıf yapılmaktadır. Bu yüzden yönetmelik detaylarından evvel EKLERİ BURADAN indirebilirsiniz…



Maksimum kalıntı limitleri

  • Bu Yönetmelikte yer alan bitkisel ve hayvansal ürünlere ait gruplar, alt gruplar, ürünler ve aynı MRL’lerin uygulanacağı diğer ürünler ve tanımlamalar iki bölümden oluşan Ek-1’de yer almaktadır
  • Ürünlere ait kod numaraları, MRL’nin uygulanacağı grup ve alt gruplar, bu gruplarda yer alan temel ürünler, ürünlerin bilimsel adları ve ürünlerin MRL değerlendirmesine tabi tutulacak kısımları Ek-1 Bölüm A’da, bu bölümdeki ürünlerle aynı MRL’lerin uygulanacağı diğer ürünler Ek-1 Bölüm B’de tanımlanmıştır.
  • Bu Yönetmelik kapsamındaki pestisitlere ait MRL’ler Ek-2 ve Ek-3’te yer almaktadır.
  • Türkiye’de, Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ruhsatlandırılmış olan pestisitlerin kabul edilebilir MRL’leri ile en fazla iki yıl süre ile geçerli olmak üzere tavsiyesi uygun görülen pestisitlerin kabul edilebilir MRL’leri Ek-2’de yer almaktadır.
  • 1) Ek3 Bölüm 1, Avrupa Birliği tarafından değerlendirilmesi tamamlanmış olan pestisitlerin ürün veya ürün gruplarındaki MRL listesini içerir
  • İki alt bölümden oluşan EK-3 Bölüm 2’nin; Bölüm 2A’sı Avrupa Birliği tarafından değerlendirmesi devam eden pestisitlerin ürün veya ürün gruplarındaki MRL’lerine ait geçici listeyi, Bölüm 2B’si, Avrupa Birliği tarafından değerlendirmesi devam eden pestisitlerin Bölüm 1’de yer almayan ürün veya ürün gruplarındaki MRL’lerine ait geçici listeyi göstermektedir.
  • EK-3  Bölüm 3, MRL belirlenmesine ihtiyaç duyulmayan pestisitlere ait listeyi.
  • Ek-4, Türkiye’de kullanımı sonlandırılmış olan yasaklı pestisitleri içerir.
  • Ek-5, farklı ürün grupları için değerlendirilmesi tamamlanmış bazı pestisitlere ait tespit limitlerini içerir.



Ek-1’de listelenmiş ürünler için uygulama esasları

Ülkemizde üretilmiş ürünlerde aşağıdaki uygulama esasları sırasıyla uygulanır:

Ürünün kod numarası Ek-1 Bölüm A’dan belirlenir. Eğer ürün Ek-1 Bölüm A’da yer almıyorsa Ek-1 Bölüm B’ye bakılır ve bu bölümde bulunan ürüne Ek-1 Bölüm A’da karşılık gelen ürünün kod numarası esas alınır.

Belirlenen kod numarası kullanılarak bitkisel ürünlerde Ek-2’de yer alan MRL’ye, hayvansal ürünlerde ise sadece Ek-2’deki pestisitler için Ek-3’de yer alan MRL’ye göre değerlendirme yapılır.

Bitkisel ürünlerde Ek-2’deki ürün ve pestisit için MRL belirlenmemişse sırasıyla;

  1. Ek-3’de ürün, ürünün ait olduğu alt grup veya grup için belirlenmiş bir LOD değeri var ise bu değere göre,
  2. Ek-3’de belirlenmiş bir LOD değeri yok ise Ek-5’e göre,
  3. Ek-5’de yer almayan pestisitler için MRL olarak 0.01 mg/kg esas alınarak,

değerlendirme yapılır.

Hayvansal ürünlerde Ek-2’deki pestisit için Ek-3’de bir MRL belirlenmemişse sırasıyla;

  1. Ek-5’e göre,
  2. Ek-5’de yer almayan pestisitler için MRL olarak 0.01 mg/kg esas alınarak,

değerlendirme yapılır.

Değerlendirme yapılan üründe Ek-4’de listelenen pestisitler için Ek-3 ve Ek-5’de belirlenmiş bir LOD değeri varsa bu değere göre, yok ise MRL olarak 0.01 mg/kg esas alınarak değerlendirme yapılır.

Ek-1’de listelenmiş ithal edilen veya piyasaya arz edilen ithal ürünlerde aşağıdaki uygulama esasları sırasıyla uygulanır:

  1. Ürünün kod numarası Ek-1 Bölüm A’dan belirlenir. Eğer ürün Ek-1 Bölüm A’da yer almıyorsa Ek-1 Bölüm B’ye bakılır ve bu bölümde bulunan ürüne Ek-1 Bölüm A’da karşılık gelen ürünün kod numarası esas alınır.
  2. Ürün belirlendikten sonra; eK-3 E bakılır, eğer yer almıyor ek-5 e göre işlem yapılır. Eğer ek-5’de de yok ise MRL 0.01 mg/kg kabul edilir.





Ek-3 ve Ek-5’de olmayıp sadece Ek-4’de listelenen bir pestisit için MRL olarak 0.01 mg/kg esas alınarak değerlendirme yapılır.

Bitkisel ve hayvansal ürünler için bulunan analiz sonucu, belirlenmiş MRL değerlerini aşamaz.

Ek-1’de tanımlanan ürünler, Ek-3 Bölüm 3 hariç olmak üzere MRL limitlerinin üzerindeyse  piyasaya arz edilemez.

Bu Yönetmelikte belirtilen MRL’lere göre uygun olmayan pestisit kalıntı değerine sahip taze veya işlenmiş bir ürün, MRL’leri düşürülmek üzere, kendisiyle aynı veya diğer ürünlerle karıştırılarak veya işlenerek piyasaya arz edilemez.

Ek-2’de bulunmayan ancak bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra Bakanlıkça ruhsatlandırılan veya geçici tavsiyesi verilen aktif maddelerin resmî kontroller sonucunda tespit edilmesi halinde, bakanlık onayına göre işlem yapılır.

İşlenmiş gıdalar için uygulama esasları

İşlenmiş gıdalarda  da Ek-1 Uygulama esasları uygulanır. Buna göre aşağıdaki yol izlenir.

  • İşlenmiş gıdanın elde edildiği Ek-1’deki ürün belirlenir.
  • Ek-1’deki üründe; Ek-4 hariç ilgili pestisit için LOD belirlenmiş ise işlenmiş gıda ve pestisit için belirlenmiş işleme faktörü ≤ 1 olması durumunda işlenmiş gıda için MRL olarak LOD değeri kullanılır. İşleme faktörü > 1 ise işlenmiş üründeki kalıntı miktarı işleme faktörüne bölünerek elde edilen değer LOD değeri ile karşılaştırılarak değerlendirme yapılır. Ek-4’deki pestisitler için işleme faktörü kullanılmaz.
  • Ek-1’deki üründe ilgili pestisit için 6 ncı maddenin değerlendirmeye esas bölümünde MRL veya LOD bulunmuyor ise işlenmiş gıda için MRL olarak 0.01 mg/kg değeri kullanılır.
  • Ek-1’deki üründe ilgili pestisit için gerekli değerlendirmeyle LOD dışında bir MRL belirlenmiş ise işlenmiş üründeki kalıntı miktarı işleme faktörüne bölünerek elde edilen değer, Ek-1’deki işlenmemiş ürünün MRL’si ile karşılaştırılarak değerlendirme yapılır.
  • İşleme faktörü belirlenmemiş ürünlerde uygulama Bakanlıkça değerlendirilir.




İşleme faktörünün belirlenmesi ve uygulanması ile ilgili esaslar

Ek-1’de yer alan ürünlerin işlenmesiyle elde edilen ürünlerin MRL’leri değerlendirilirken uluslararası kabul görmüş metotlara göre yapılmış çalışmalar sonucunda belirlenmiş işleme faktörleri kullanılır. Belirlenmiş işleme faktörleri bir liste halinde uygulama birlikteliğinin sağlanması için “www.tarim.gov.tr/GKGM” resmî internet sitesinde yayımlanır ve burada yayımlanmış işleme faktörleri kullanılır.

İşleme faktörleri belirlenmemiş ürün ve pestisitler için Bakanlıktan görüş alınır.

İşleme faktörü, işleme teknolojisine bağlı olarak her üründe, her bir aktif madde için ayrı olarak belirlenir.

İşleme faktörünün belirlenmesine gerek duyulduğunda Bakanlıkça;

  • İşlenmiş ürünün beslenmedeki önemi ve tüketim miktarı,
  • İşleme teknolojisine tabi tutulacak üründeki kalıntı miktarı,
  • Aktif maddenin veya ilgili metabolitlerinin fiziko-kimyasal özellikleri,
  • Ürünün işlenmesi sonucunda toksik metabolitlerin oluşma ihtimali, dikkate alınmaktadır.

Bu Yönetmelik kapsamında, kontrol amacıyla numune alma işlemi, gıdalarda pestisit kalıntılarının resmî kontrolü için numune alma metotları ilgili mevzuata göre, analizi ise uluslararası kabul görmüş analiz metotlarına göre yapılır.



Bu Yönetmeliği en güncel hali ile mevzuat.gov.tr adresinden takip edebilirsiniz.
Her gün resmigazete.gov.tr adresini takip etmeyi ihmal etmemeniz de bir önerimizdir.