Türkiye’de Fındık Piyasası Ne kadar Etik

Yıllık Dünya Fındık üretiminin %75’i Türkiye de gerçekleşmekte. Hasadı belki en zor ürünlerden olan Fındık, dağ yamaçlarında ayak parmak uçlarına yükselerek zor bir denge ile toplanır. Dünyadaki fındıkların çoğunun Türkiye’de üretilmesiyle ilgili bir araştırma, endüstrinin ne kadar etik olduğunu ve Ferrero gibi ülkedeki büyük oyuncuların adil çalışma koşullarını nasıl sağlayabildiğini sorgulamaktadır.

BBC  Tarafından yapılan araştırmada , Türkiye’nin fındık endüstrisindeki tedarik zincirini ve çocuk işçilerin varlığını incelenmiştir ve ülkenin en büyük fındık alıcılarından biri olan Ferrero’nun ürünlerinin etik dışı çalışma uygulamalarının sonucu olup olmayacağını sorgulamaktadır.

Ferrero internet sitesinde “Türkiye yıllık fındıkların yaklaşık yüzde 75’ini üretiyor” demektedir. Bu ülkede, Ferrero en büyük oyunculardan biri olmaya devam ediyor ve bu nedenle 2012’de grup, yerel ve uluslararası ortaklarla Ferrero Tarım Türkiye (FFT) programını başlatmaya ve geliştirmeye karar verdi. Ferrero, Türkiye fındık tedarikçileri ile yüksek kalite ve güvenlik standartları ve bir dizi etik, sosyal ve çevresel konuya ilişkin  özel önem verdiğini beyan etmektedir.

Dünya Çapında Gıda Profesyonelleri ile  Tartışma ve Tanışma Platformu Olan Food Science and Technology Desk Hizmetinizde.
Sitemizi desteklemek için tıklayın…

Ancak, BBC’den Tim Whewell tarafından yazılan araştırmada, Türkiye’deki fındık toplayıcılarının çoğunun, Türkiye’nin güneyindeki ve doğusundaki yoksulluk çeken mevsimsel göçmenler olduğunu söylüyor. İş bulucu aracılara ödenmesi gereken komisyonların yanı sıra seyahat ve yaşam ödemeleri nedeniyle, bu göçmenler Türkiye’deki asgari net ücretten daha az kazanıyorlar.

Ayrıca, soruşturma, işçilerin bazılarının yasa dışı olarak çalışan çocuklar olduğunu da söylüyor. BBC’ye röportaj veren bir fındık bahçesi sahibi olan Kazım Yaman, “Çocuklarını makineler gibi çalıştırıyorlar” dedi. “Çocuklar arttıkça kar da artıyor; Bu zincir kırılmalı…”

Tedarik Zinciri Karmaşası

Bununla birlikte, Türkiye’deki fındıklar için tedarik zinciri karmaşıktır – meyve bahçesi sahipleri işçilere fındıkları toplamaları için ödeme yaparlar, daha sonra fındıkları tüccarlara satarlar; tüccarlar da üzerine belirli oranlarda kar koyarak büyük oyunculara yani Ferrero gibi şirketlere satarlar. Lojistik faaliyetlerinin incelenmesindeki en önemli engelin tüccarlar olduğu zannediliyor. Çünkü BBC’nin röportajında bir Tüccar aynen  “Alıyorum, satıyorum. O anda, tonlarca fındığın izlenmesi imkansız. ”demiştir.



Bölgede Ferrero’nun Çiftçilik Programı gibi T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın da bir çok kurs ve programı bulunmaktadır.  Bu programlar etik olmayan çalışma uygulamaları ile mücadele etmeye çalışmakta ve fındık üreticilerinin işçilerin hakları konusunda eğitilmesi de dahil olmak üzere ücretsiz eğitim sunmaktadır.

Türkiye’de 400 bin fındık üreticisi bulunmaktadır. Ferrero’nun programına ise yaklaşık 42 bin çiftçi dahildir. Ancak satınalma işlemlerinde 42binlik programlı çiftçilerin dışında da Fındık alınabilmektedir. Etik değerler üzerine fındık alımı yapıldığı söylenmek ama program dışı çiftliklerde çocukların çalışmadığından nasıl emin olunabilir?

Ferrero Hazelnut Company’nin Türkiye’deki genel müdürü Bamsi Akın “Etik olmayan uygulamalarla üretilen bir ürün belirlersek, dokunmayız” demektedir,  BBC’ye verdiği röportajda  “Eğitimleriyle sosyal pratikleri geliştirme görevimizi yapıyoruz… Fakat sistem tamamen temiz mi? Bence şu anda kimse bunu söyleyemez. ” şeklinde de konuşmuştur.

Gıda Güvenlik sistemlerinin olmazsa olmazı “İzlenebilirlik” faktörü tedarik zincirinde de kullanılmasıyla bu sorunun da önüne geçilebilir. Ferrero 2020 yılında çalışma koşullarının ulusal yasalara %100 uygunluğunu hedeflemektedir.

2016/2017 mali yılında, grup fındık arzının yüzde 25’inden fazlası için tam izlenebilirlik elde etmiştir. “Üretim ve ürünlerin kalite standartlarını sağlamak için izlenebilirlik şart” denilmektedir.


Kaynaklar

NewFoodMagazine.Com
BBC.co.uk
Ferrerocsr.com
Resim _Alicja_ tarafından Pixabay‘a yüklendi