Portakalın Hiç Bir Parçasını Atmayın

Portakal en besleyici meyvelerden biridir. Meyve veya meyve suyu olarak pek çok içecek ve tatlıda en çok kullanılan tatlandırıcıdan biridir ve çocukların beslenme çantalarında bulunması gereken temel besin ögesidir. Sizler için Gıda Mühendisi Selver KUZUCU araştırdı…

Portakalı sadece su ve posa olarak düşünmemek gerekir çünkü portakal deyince aklımıza C vitamini gelmektedir. Önemli bir antioksidan kaynağıdır (tıpkı diğer narenciyeler gibi). Antioksidanlar, insan sağlığını tehdit eden serbest radikallerin neden olabileceği tüm rahatsızlıklara karşı vücudumuzu korumasına yardımcı olurlar. Özellikle kalp ve şeker hastalıkları, kanser ve bulaşıcı özellikte hastalıkların önlenmesinde etkilidir. Antioksidanları bir tedavi aracı olarak değil önleyici-savunucu olarak düşünmeliyiz.

Dünya Çapında Gıda Profesyonelleri ile  Tartışma ve Tanışma Platformu Olan Food Science and Technology Desk Hizmetinizde.
Sitemizi desteklemek için tıklayın…

Hücrelere zarar veren serbest radikallerle savaşan antioksidanlar hem hastalıktan korunmak hem de yaşlanma ile oluşan olumsuz etkileri geciktirmek konusunda önemli bir rol oynar. Antioksidan, vücudumuzda hali hazırda bulunduğu gibi beslenme ile de alabildiğimiz kimyasal maddelerdir. Beslenme yoluyla aldığımız en önemli antioksidanlar A, C, E vitaminleri ve selenyum’dur. Portakal da mükemmel bir C vitamini ve antioksidan kaynağıdır. Portakalın kabuğundan kokusuna kadar tüm her şeyi ile kullanılabileceğini ve her bir kısmının sağlık açısından birçok yararı olduğunu biliyor muydunuz?

Kabuk

Portakal kabuğu, bütün meyveyi saran lifli tabakadır. Kabuk soyulduktan sonra çöpe atılmaktadır. Fakat içerdiği besin miktarı ve lif oranının fazlalığı nedeniyle kullanılması gerekmektedir. En çok lifin portakalın posasında olduğu söylenir fakat portakal kabuğunda posaya kıyasla dört kat fazla lif bulunmaktadır. Tükettiğimiz gıdalarda portakal kabuğu rendesini tatlandırıcı olarak kullanabiliriz. Bu sayede zengin lif içeriğinden faydalanırız.




Portakal kabuğunun sağlığa faydalarından bazıları şunlardır:

  • Sindirime katkıda bulunur. Portakal kabuğu, mide ekşimesi ve ishal gibi sindirim ve mide-bağırsak sorunlarını iyileştiren anti-enflamatuar özellikler içerir.
  • İçki mahmurluğunun tedavisi; portakal kabuğu, akşamdan kalmalar için yaygın olarak kullanılan bir ilaçtır. Portakalın sadece kabuk kısmını 15-20 dakika suda kaynatın, kabukları sudan çıkarın ve portakal kabuğunun özü geçmiş olan suyu içirin.
  • Ağız kokusunu tedavi edin; portakal kabuğu çiğnemek ağızda tükürük üretimini artırır. Kabuklardaki sitrik asit bakterilere karşı savaşmaya yardımcı olur.

Beyaz Lif Tabakası

Portakalın turuncu dış kabuğu ile meyve arasında bulunan bu beyaz lifli yapı tüm meyveyi çepeçevre sarar. Bu tabaka portakal tüketiminde kullanılmayıp atılan bir kısımdır. Tüketiciler arasında yaygın olan besin değeri yok gibi yanlış bilgi yüzünden atılan bu kısım çoğu zaman tatsız, acı olan bu tabaka aslında portakalın geri kalan kısmı kadar besin ögesi içerir. Bu yüzden bu beyaz lifli kısmı tüketmek sağlık açısından çok faydalıdır.

Lif tabakanın sağlık açısından faydaları;

  • Yüksek oranda lif içerir; bu tabaka, kolesterol seviyesini düşürmede yardımcı olabilecek lif içeriğine sahiptir.
  • Flavonoidleri içerir; portakalın geri kalanı gibi lifli tabakada hesperidin ve naringenin de dahil olmak üzere zengin bir flavonoid kaynağıdır. Hesperidin anti-enflamatuar özelliklere sahipken, naringenin kan şekeri seviyesindeki hızlı yükselmeleri potansiyel olarak azaltabilir.




Posa (pulp)

Posalar, portakal suyunu içeren ince zarlardır. Meyvenin sadece küçük bir kısmını oluştururlar, fakat meyve suyu hacim artışına neden olduğu için onları daha büyük gösterir. Bazı insanlar posayı sevmezler, ama portakal posaları meyve suyuna besin değeri katan çok sayıda sağlıklı bileşik içerir .

Posanın sağlığa faydalarından bazılarını şöyle sıralayabiliriz:

  • Çok fazla mineral içerir: Portakal pulpları magnezyum, kalsiyum ve potasyum gibi beyin fonksiyonlarını ve kemik gücünü artırabilen mineraller içerir.
  • Yüksek Pektin İçerir: Pulpların membran öz özelliği yüksek pektin seviyelerine bağlıdır. Pektin; sindirimi kolaylaştıran, kolesterolü düşüren ve vücuttaki zararlı kimyasalları gideren bir maddedir.

Meyve Suyu

Portakalın suyu bir  pulpların içerisinde oluşan etli kısımda bulunur. Hasat edilen ve işlenen kısımdır. Bir çok gıdayı taze sıkılmış besin ögesi yüksek portakal suyuyla kıyaslayamayız. Zengin besin içeriğine sahiptir. Aside dayanıklı pulp kısım, portakal suyunun katkısız olmasının yanı sıra, besin değerinin de en yüksek düzeyde tutulmasını sağlar.

Taze sıkılmış portakal suyunun sağlığa faydaları :

  • Antioksidanlar bakımından zengindir : Portakal suyu, sağlıklı beslenmede en çok kullanılan üründür . Bazı antioksidanlar, flavonoidler, karotenoidler ve askorbik asit (C vitamini) içerir. Serbest radikallerle antioksidanlar arasındaki dengeyi düzenlemeye yardımcı olarak kanser ve diyabet gibi durumları önlerler.
  • Böbrek taşlarının önlenmesine yardımcı olur: Portakal suyu içmek, idrarın asiditesini artırabilir, bu da daha alkali hale getirir (pH 7’den büyük). Çalışmalar daha alkalin bir idrar pH’sına sahip olmanın böbrek taşlarının gelişmesini önleyebileceğini göstermiştir.
  • Kalp sağlığını iyileştirir: Portakal suyu içmek, yüksek tansiyon ve kolesterol gibi kalp hastalığı semptomlarını azaltabilir.




Çekirdek (Tohum)

Sık sık çıkarılıp atılsalar da, portakal çekirdeği bir çok şekilde kullanılabilir. En güzel örnek portakal tohumlarından elde edilen yağdır.

Portakal tohumu yağı kullanım alanları:

  • Aroma özü: Portakal çekirdeklerinden elde edilen özler farklı türdeki yiyecekleri lezzetlendirmek için kullanılabilir. Bir koku yayıcı cihaza birkaç damla ekleyerek evde hoş bir narenciye kokusu sağlamaya yardımcı olur.
  • Saç bakımı: Saç sağlığını iyileştirmek için portakal çekirdeği yağı kullanılabilir. C vitamini ve bioflavonoid bakımından zengin olan portakal çekirdeği yağı, kafa derisinde kan dolaşımının daha sağlıklı olmasına katkıda bulunur. Ayrıca portakal çekirdeği yağı, saç büyümesini hızlandıran ve saç köklerini iyileştirebilen folik asit içerir.

Aroma

Portakal kokusunun bile sağlık için yararları bulunmaktadır. Narenciye kokuları genellikle sakinleştirici amaçlı kullanılır. Araştırmalar portakal esansiyel yağ kokusunun kaygıyı azaltmaya yardımcı olduğunu ve sakinleştirdiğini kanıtlamıştır. Yapılan bir araştırmada katılımcılar arasında daha sakin bir ruh hali yarattığını tespit edilmiştir.

Portakalın bu sağlık yararlarının en sevindirici tarafı ise; ülkemizin portakal üretiminde çok iyi bir yerde olmasıdır. Bu kış portakallarınızı yerken bu yazımızı hatırlamanız dileğiyle…



Kaynaklar:

GreenMedInfo.com
Food.News
Just-Health.net
Healthfully.com
MDPI.com
Food.NDTV.com

FotoğrafPixabay adlı kişinin Pexels ‘daki fotoğrafı