E 162: Betanin Nedir? Doğal renklendirici, sağlığa yararlı…

Betalain olarak da bilinen Betanin, gıda ürünlerine kırmızı renk veren doğal bir gıda katkı maddesidir. E162 kodlu betanin, “Pancar kökü kırmızısı” olarak da adlandırılır ve  iki gruba ayrılır – betasiyaninler ve betaksantin. İlk grup kırmızımsı-mor bir renge sahipken, ikincisi sarı renktedir. Çilek gibi diğer bitkilerdeki kırmızı pigmentin aksine, betaninin antosiyaninleri yoktur. Esas olarak pancardan elde edilen doğal bir gıda renklendiricisidir. Genellikle pancar kökü ürünleri, renkli kırmızı pazı, amaranth, kaktüs meyveleri ve pitahaya gibi gıda kaynaklarında da bulunur. Çoğunlukla gıda ürünlerinde, kozmetik ürünlerinde ve farmasötik ürünlerde renklendirici olarak kullanılır. Beyin, karaciğer ve kardiyovasküler sistem için faydalıdır.

Et, dondurma ve içeceklerin renklendirilmesinde kullanılır. Ayrıca betanin, kozmetik ürünlerde ve farmasötiklerde renklendirici olarak kullanılır. Betanin suda çözünür ve pH 3.5 ve 7.0 arasında stabildir. Ayrıca taze gıdalara, modifiye atmosfer altında paketlenmiş gıdalara veya ısıl işlem görmeyen gıdalara kullanımını sınırlayan ışığa ve sıcaklığa karşı da hassastır. Oksijene karşı dirençli olmamakla beraber kurutulmuş ürünlerde oksijen etkisinde kalmaz. Bunun yanı sıra antioksidanlar (askorbik asit gibi) ile beraber kullanıldığında da oksijen hassasiyeti azaltıla bilmektedir.

Kuru betanin daha stabildir ve hazır gıdalarda ve toz içecek preparatlarında ve alkolsüz içeceklerde bir gıda renklendirici olarak kullanılır. Ayrıca yüksek şeker koşullarında kararlıdır, bu da onu şekerlerde, meyveli jellerde ve dolgularda yararlı kılar.

Betanin’in sağlık faydaları

Betanin vücutta bir kaç sağlık faydası sunar . Betanin reaktif oksijen türlerini temizlediğinden ve gen düzenleyici aktivite gösterdiğinden, vücut için yararlı olan antioksidan etkiler üretebilir. Ayrıca, betanin Düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL)  oksidasyonunu potansiyel olarak önleyebilir ve DNA’nın zarar görmesini durdurabilir. Ek olarak, betanin muhtemelen kan basıncını düşürebilir.

Betalain, kandaki LDL veya kötü kolesterol düzeylerini azaltabilen çözünür lifler içerir. İçerdiği karotenoidler ve flavonoidler, kötü kolesterolün arterlere birikmesini önlemeye de katkıda bulunur. Ayrıca kan damarlarının ince astarını koruduğu için kan pıhtılaşması riskini azaltır. Buna karşılık, kanı yapışkan hale getiren ve pıhtılaşmaya neden olan iltihabı azaltmaya yardımcı olur.

Ayrıca beyin için de faydalıdır. Betaninin hücreleri toksinlerden, özellikle beyin hücrelerinden koruduğu bulunmuştur. Ayrıca, karaciğeri etkileyebilecek toksinlerden koruma sağlar. Vücut için de faydalıdır, çünkü vücutta ihtiyaç duyulan mineraller olan potasyum ve magnezyum üretildiği pancarda doğal olarak vardır.



E162 Betanin Teknik Özellikleri

Sınıfı ve kimyasal özellikleri :

  • Renklendirici – Kırmızı doğal gıda boyası
  • CAS Numarası: 7659-95-2
  • Kimyasal Formülü: C24H26N2O13
  • Molar Kütle: 550,47 g / mol

Helal mi ? Evet. Bütün din gruplarınca tüketime uygundur.

Vejeteryanlar Tüketebilir mi ? Evet. Bitki kaynaklı olduğu için vegan ve vejetaryen tüketici grupları tarafından tüketilebilmektedir.

Besin İntoleransına ve Alerjik Reaksiyona  Neden Olur Mu ? Renklendirici bir ajan olarak kullanıldığında klinik gıda alerjisine neden olduğu anlaşılmamıştır.



Türk Gıda Kodeksine Göre E162 Betanin Kullanım alanları ve limitleri

Türk Gıda Kodeksi Katkı Maddeleri Yönetmeliğine göre Betanin (Pancar kökü kırmızısı) E 162 kodu ile renklendirici sınıfındadır.

Quantim satis prensibine göre kullanımına izin verilen renklendiricilerdendir ve GRUP-II olarak sınıflandırılmaktadır.

Kullanılan ürün adı Maksimum miktar(mg/l veya mg/kg) İstisnalar/sınırlandırmalar Açıklama
Kurutulmuş meyve ve sebzeler Quantim satis Sadece korunmuş kırmızı kırmızı meyveler
Sirke, yağ veya salamura içindeki sebzeler ve meyveler Quantim satis sadece korunmuş kırmızı meyveler (turşu hariç)
Sirke, yağ veya salamura içindeki sebzeler ve meyveler Quantim satis sadece sebzeler (zeytin ve turşu hariç)
Teneke veya cam ambalajdaki meyve ve sebzeler Quantim satis sadece sebzeler (zeytin hariç)
Meyve ve sebze preparatları (komposto hariç) Quantim satis sadece deniz yosunu bazlı balık yumurtası analogları
Meyve ve sebze preparatları (komposto hariç) Quantim satis sadece sebzeler (zeytin hariç)
Kahvaltılık tahıllar 200 sadece meyve aromalı kahvaltılık tahıllar E120, E162 ve E163 kodlu katkı maddeleri tek başına veya birlikte kullanılabilir.
Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği kapsamında tanımlanan hazırlanmış et karışımları Quantim satis Sadece merguez tipi ürünler, salsicha fresca, butifarra fresca, longaniza fresca ve chorizo fresco
Isıl işlem görmemiş et ürünleri Quantim satis Sadece sosisler
İşlenmiş balık ve su ürünleri, yumuşakçalar ve kabuklular dahil Quantim satis sadece balık ezmesi ve kabuklu ezmesi
İşlenmiş balık ve su ürünleri, yumuşakçalar ve kabuklular dahil Quantim satis sadece ön pişirme yapılmış kabuklular
Isıl işlem görmüş et ürünleri Quantim satis sadece sosis, salam, pate ve terrine




Kaynaklar

  • Food-info.net
  • NCBI.NLM.NIH.gov
  • Betalains.Wordpress.com
  • Mevzuat.gov.tr
  • Codexalimentarius.net
  • Comlaw.co.au
  • Efsa.europa.eu
  • Food.Gov.uk
  • Fda.gov