Çocuklar İçin Tehlikeli 6 Gıda Katkı Maddesi

Gıda katkı maddesi denildiğinde tüketicilerde muhteşem bir ön yargı vardır. Bazı katkı maddeleri doğal ürünlerden elde edilir ve sağlık açısından faydaları dahi vardır. Ancak, bazı katkı maddeleri de vardır ki; genellikle yapay olarak elde edilir ve ciddi sağlık sorunlarına yol açar. Bu yazımızda çocuklarımız için tehlikeli olan gıda katkı maddelerinden 6 tanesini inceledik.

TGK Katkı maddeleri yönetmeliği ülkemizde kullanımda olan katkı maddelerinin kullanım limitlerini ve kullanıcak ürünleri belirlemektedir. Mevcut kullanımda olan katkı maddelerinin hangi üründe nasıl kullanılması gerektiği konusunda yönergeler ile sektörü yönlendirmektedir. Bu talimatların en can alıcı kısımlarından biri de 6 gıda katkı maddesini içeren EK-V’dir. Bir üründe Ek-V’de yer lan katkı maddeleri kullanılmışsa etiketinde muhakkak “çocukların aktivite ve dikkatleri üzerine olumsuz etkileri bulunabilir” ibaresine yer verilmelidir.


REKLAM: Antepezo.com “Hijyenik şartlarda, kaliteli ham madde ile ekonomik üretim

Etiketi Dikkatli Okuyun! Aldığınız ürünlerde bu katkı maddeleri olabilir…

  • Sunset yellow (E 110)
  • Kinolin Sarısı (E 104)
  • Karmosin (E 122)
  • Allura red (E 129)
  • Tartrazin (E 102)
  • Ponzo 4R (E 124)

Bu katkı maddeleri çocuklarda hiperaktivite bozukluklarına ve dikkat eksikliğine yol açabilir. En çok da şekerlemelerde kullanılır bu sentetik boyar maddeler.

Özellikle top şeker şeklinde olanların ambalajları şekeri tutan çubuğa yapıştırıldığından etiket bilgileri net okunamamaktadır.

Böyle durumlarda bu ürünü almamalı ve Alo 174 güvenilir gıda hattına ihbarda bulunulmalıdır. Hatta Tarım ve Orman Bakanlığı bu ve benzeri gıda ürünleri hakkında şikayetlerinizi artık whatsapp üzerinden de almakta. Whatsapp güvenilir gıda hattı ile ilgili detaylar için tıklayın.



Sunset yellow (E 110)

Sarı renkli toz şeklinde bir katkı maddesidir. %2’si suda çözünmez.  Şüpheli kanserojen, alerji, hiperaktivite, mide bulantısı, deri döküntüleri, böbrek tümörleri, kromozomal hasar sorunları dolayısıyla Norveç’de kullanımı yasaktır.

Karşımıza E 110 kodunun yanı sıra aşağıdaki isimler ile de çıkabilir;

  • Turuncu Sarı S
  • CI (1975) No. 15985
  • CI Gıda Sarı 3
  • Disodyum (5E) -6-okso-5 – [(4-sülfonatofenil) hidraziniliden] naftalen-2-sülfonat
  • Disodyum 6-hidroksi-5 – (( 4-sülfonatofenil) azo) naftalin-2-sülfonat (ci 15985)
  • Fd & c sarı no. 6
  • Gıda sarı 3
  • Gıda sarı 6
  • Sunset (gün batımı)  sarı (ci 15985)

Kabul edilebilir günlük alım miktarı 2,5 mg/kg olarak kabul edilse de; Azo boyası olduğundan, insanlarda salisilatlar intolerans oluşturmaktadır. Buna ek olarak, histamini serbest bırakır ve astım belirtilerini yoğunlaştırır. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, çocuklarda hiperaktiviteye dahi yol açabilir.

Güneşin Peşinden Gidin! O sizi ısıtacaktır…

Kinolin Sarısı (E 104)

Histamini serbest bırakarak astım sorunlarına yol açan bir değer katkı maddesi de kinolin sarısıdır. Adından da anlaşılacağı üzere sarı renk veren sentetik bir gıda boyasıdır.

Karşımıza E 104 kodunun yanı sıra aşağıdaki isimlerle de çıkabilir.:

  • CI Gıda Sarı 13 Quinoline
  • Yellow WS
  • c.i. 47005

Hiperaktivite ile bağlantılıdır, deri döküntüleri, astımlılar kaçınmalıdır. ABD, Avustralya ve Norveç’te kullanımı yasaktır. Kabul edilebilir günlük alım miktarı vücut ağırlığı üzerinden 10 mg/kg olarak söylenir. Muhtemelen hayvansal ürünler veya türevlerini de içermektedir.


Karmosin (E 122)

Suda çözünebilen sentetik azo boyalarından Karmosin E 122 koduyla karşımıza çıkar. Katıldığı gıdaya kırmızı renk vermesi ile ünlüdür.Farklı renklendiriler ile bir arada kullanılarak koyu mavi tonları ve mor renk için de kullanılmaktadır. (mor renk için E 162: Betanin Nedir? Doğal renklendirici, sağlığa yararlı…varken neden kullanılır nlamak da mümkün değil)Karmosin hakkında daha önceki detay araştırma yazımız için tıklayın.

E 122 kodunun yanı sıra aşağıdaki isimlerle de karşımıza çıkabilir

  • Azorubin
  • Acid red 14 (c.i. 14720)
  • c.i. 14720
  • Chromotrope FB (c.i. 14720)
  • CI food red 3
  • Disodium (3E)-4-oxo-3-[(4-sulfonatonaphthalen-1-yl)hydrazinylidene]naphthalene-1-sulfonate
  • Disodium 4-hydroxy-3-((4-sulfonatonaphthyl)azo) naphthalene sulfonate (c.i. 14720)
  • Mordant blue 79 (c.i. 14720)

Azo boyası olduğundan, insanlarda salisilatlar intolerans oluşturmaktadır. Histamini serbest bırakır ve astım belirtilerini yoğunlaştırır. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, çoçuklarda hiperaktiviteye dahi yol açabilir. Şüpheli kanserojen, mutajen, deri döküntüleri, ödem, hiperaktivite gibi sorunları olduğu için İsveç, ABD, Avusturya ve Norveç’te yasaktır.


Allura red (E 129)

Suda çok iyi çözünen kırmızı renk veren bir gıda boyasıdır. Sentetik azo boyası olarak nitelendirilir.

E 129 kodunun yanı sıra Allura Red aşağıdaki isimlerle de karşımıza çıkabilir.

  • FD&C Red # 40
  • Allura Kırmızı
  • Gıda Kırmızı 17
  • C.I. 16035
  • allura kırmızı AC
  • Köri kırmızı
  • Disodyum 6-hidroksi-5 – ((2-metoksi-4-sülfonato-m-tolil) azo) naftalen-2-sülfonat
  • Disodyum 6-hidroksi-5 – ((2-metoksi-4-sülfonato -meta-tolil) azo) naftalin-2-sülfonat
  • fd & c kırmızı no. 40
  • fd & c kırmızı no. 40 (ci 16035)

Allura red de diğer azo boyaları gibi; histamini serbest bırakarak astımı tetikler. Parçalandıktan sonra ortaya çıkan ürünler hayvanlarda mesane kanserine yol açtığı bulunmuştur. Günlük alım limiti vücut ağırlığına göre 7 mg/ kg olarak belirtilmektedir. Ancak; Şüpheli kanserojen, deri döküntüleri, aşırı duyarlılık etkilerinden dolayı Danimarka, Belçika, Fransa, Almanya, İsviçre, Avusturya, Norveç’te yasaklanmıştır. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, çoçuklarda hiperaktiviteye dahi yol açabilen diğer bir katkı maddesidir.

Güneşin Peşinden Gidin! O sizi ısıtacaktır…

Tartrazin (E 102)

Tartrazin de suda kolay çözünen sarı azo boyalarından biridir. Aslında yün ve ipek boyamalarından kullanılır.

E 102 karşımıza aşağıdaki isimlerle de çıkabilir:

  • CI (1975) No. 19140
  • CI Gıda Sarı 4
  • FD&C Sarı No. 5
  • Asit sarı 23 (ci 19140 (Na))
  • Asit sarı 23 trisodyum tuzu
  • c.i. 19140 (Na)
  • Fd & c sarı no. 5 (ci 19140 (Na))
  • Gıda sarı 4
  • Tartrazin (ci 19140 (Na))
  • Trisodyum 5-hidroksi-1- (4-sülfophenil) -4- (4-sülfophenilazo) pirazol-3-karboksilat (ci 19140)

Salisilat intolerasnı olan (aspipirin ve dut meyvesine duyarlı olan) bireylerde kesin olmamakla birlikte intoleransı arttırmadığı söylenmektedir. Çinko metabolizmasını inhibe ettiği ve sindirim enzimlerine müdahale ettiği bilinmektedir.  Polisiklik Aromatik Hidrokarbon Kanser olasılığı vardır. Çocuklarda astım ataklarını  ve ürtikeri (ısırgan döküntüsü) arttırdığı bilinmektedir. Küçük çocuklarda; değişen algı ve davranış durumları, kontrolsüz hiper aktivide ve karışıklık duygu durumu arttırmaktadır.


Ponzo 4R (E 124)

Gıda kırmızısı 7 veya  Kosinal kırmızı A olarak da adlandırılan Ponzo 4R de bir azo boyasıdır. Daha önce yayınladığımız E 124 Ponzo 4R hakkında detay araştırmamızı okumak için tıklayınız.

E 124 Ponzo 4R aşağıdaki isimlerle  de karşımıza çıkabilir:

  • Brilliant Scarlet
  • CI (1975) No. 16255
  • CI Food Red 7
  • Cochineal Red A
  • New Coccine
  • Acid red 18 (c.i. 16255)
  • Brilliant ponceau 3R
  • c.i. 16255
  • 7-hydroxy-8-((4-sulfo-1-naphthalenyl)azo)-1,3-naphthalene disulfonic acid trisodium salt
  • New coccine (c.i. 16255)
  • Trisodium (8Z)-7-oxo-8-[(4-sulfonatonaphthalen-1-yl)hydrazinylidene]naphthalene-1,3-disulfonate
  • Trisodium 1-(1-naphthyl azo)-2-hydroxynaphthalene-4′,6,8-trisulfonate (c.i. 16255)

Azo boyası olduğundan insanlarda salisilatlara karşı intolerans oluşturmaktadır. Buna ek olarak, histamini serbest bırakır ve astım belirtilerini yoğunlaştırır. Benzoatlarla kombinasyonlar halinde, çoçuklarda hiperaktiviteye dahi yol açabilir. Hiperaktivite ve astıma bağlı şüpheli kanserojen olduğundan  ABD ve Norveç’te yasaktır.

Güneşin Peşinden Gidin! O sizi ısıtacaktır…

Kaynaklar

  • Codex Alimentarius
  • Gıda Standartları Avustralya Yeni Zelanda
  • JECFA (FAO / WHO Gıda Katkıları Uzman Komitesi)
  • İngiltere Gıda Standartları Ajansı
  • ABD Gıda ve İlaç İdaresi
  • Vikipedi
  • Food-info.net