Covid-19’a Karşı Bağışıklık Sistemini Güçlendiren 8 Mikrobesin

Hızla yayılan koronavirüs hastalığı (COVID-19) immün yetmezliği olan bireyler için oldukça büyük problemlere neden olmaktadır. T.C. Sağlık Bakanlığı başta olmak üzere dünya sağlık otoriteleri Covid-19 ile mücadelede kuvvetli bir bağışıklık sisteminin önemine vurgu yapmaktadır. En çok can kaybının yaşlı bireylerde görünmesinin ana nedeni de yaşa bağlı bağışıklık sisteminin zayıflamasıdır. Peki bağışıklık sistemini kuvvetlendirecek vitamin ve mineraller nelerdir?

COVID-19 hala nispeten yenidir, bu nedenle şu anda tedaviyle ilgili herhangi bir tıbbi atılım yoktur. COVID-19’un küresel yayılmasından önce, Dünya Sağlık Örgütü  (WHO), hastalığın yayılmasını durdurmak için kişisel hijyen ve sosyal mesafe dahil olmak üzere çeşitli koruyucu önlemler önermiştir  . Ancak bu tür önlemler, virüsün kendisini tamamen yok edemez, sadece bir dereceye kadar bulaşma oranını durdurabilir.

Bununla birlikte, korunma tedaviden daha iyidir. Virüsün hızlı bulaşma oranına rağmen, güçlü bir bağışıklık sistemi göz önüne alındığında önleme ve iyileşme mümkündür. İdeal olarak, çalışan bir bağışıklık sistemi, bakteri ve virüsler gibi hastalığa neden olan patojenleri tanımlayabilmeli ve bunlarla mücadele edebilmelidir. Ancak yetersiz beslenme ve yaşam tarzı,  bağışıklık fonksiyonlarını önemli ölçüde bozabilir.



Neyse ki, mikrobesinler bağışıklık ve genel refahta önemli rol oynamaktadır. COVID-19 için henüz tek bedene uyan bir tedavi olmamasına rağmen, yeterli mikrobesin seviyeleri enfeksiyon ve hastalığa karşı bağışıklık tepkilerini artırabilir. Aşağıdakiler, bağışıklık geliştirmede önemli rol oynayan sekiz vitamin ve mineraldir .

C vitamini

C vitamini, en yaygın bilinen bağışıklık arttırıcı mikro besinlerden biridir. Güçlü bir antioksidan olarak, C vitamininin patojenlere karşı antibakteriyel ve antienflamatuar etkileri vardır. Ayrıca hastalığı önleyen antikorların ve beyaz kan hücrelerinin üretimini uyarır. Yaygın C vitamini kaynakları arasında portakal, mandalina, greyfurt,  limon ve kumquats gibi turunçgiller bulunur. Ancak brokoli, lahana, ıspanak, karnabahar, Brüksel lahanası, havuç, biber ve kavun gibi çeşitli sebzelerde de bulunabilir.


E Vitamini

E vitamini ayrıca bağışıklık fonksiyonlarını iyileştirdiği bilinen güçlü bir antioksidandır. Bağışıklık hücrelerinde vücuttaki diğer hücrelere kıyasla daha yüksek E vitamini konsantrasyonları bulunur. Birkaç klinik çalışma, E vitamininin viral enfeksiyonları önleyen doğal öldürücü hücrelerin sayısını düzenlediğini gösteren kanıtlar sağlamıştır. Ek olarak, E vitamini eksikliğinin enfeksiyona karşı bağışıklık tepkilerini bozduğu, kasları zayıflattığı ve kronik hastalık riskini arttırdığı bilinmektedir. E vitamini eksikliğinin etkilerinden kaçınmak için badem , yer fıstığı, fındık, ayçiçeği çekirdeği, antep fıstığı, kabak çekirdeği ve kaju fıstığı gibi kuruyemişleri bol miktarda tüketmekte fayda var.

A Vitamini

Beta karoten, vücudun göz sağlığı ve bakımında önemli bir rol oynayan bir mikro besin olan A vitaminine dönüştüğü bir bitki bileşiğidir. Ancak A vitamininin, tüberküloz, pnömoni, sıtma ve herpes gibi bulaşıcı hastalıklara karşı antibakteriyel ve antienflamatuar bağışıklık yanıtlarını düzenleyerek bağışıklığı arttırdığı da bilinmektedir. Yüksek miktarda A vitamini içeren gıdalar arasında havuç, kabak, kavun, kabak ve biber gibi parlak sebzeler bulunur.


D Vitamini

D vitamini, kalsiyum emilimini ve kemik gelişimini desteklemenin yanı sıra, vücudun antimikrobiyal yanıtını düzenleyerek bağışıklığı da artırır. D vitamini ayrıca vücudun enfeksiyona karşı inflamatuar yanıtını aktive eder, böylece multipl skleroz, romatoid artrit ve inflamatuar bağırsak hastalığı gibi otoimmün hastalık riskini azaltır. Bu arada, hasar görmüş bağışıklık hücrelerinin de yüksek D vitamini konsantrasyonlarına olumlu tepki gösterdiği bilinmektedir. D vitamininin yaygın gıda kaynakları arasında mantarlar, yumurtalar , çiğ süt, somon, ton balığı, uskumru, sardalya ve tam tahıllı yulaf bulunur.

Folat

Folat olarak bilinen B kompleks vitamini, bağışıklık, metabolizma ve DNA sentezi gibi çeşitli vücut fonksiyonlarına yardımcı olur. Özellikle, folat hücre büyümesini ve gelişmesini kolaylaştırır . Bu nedenle, yara iyileşmesini hızlandırabilir ve doku onarımını uyarabilir. Folatın ayrıca hastalığa neden olan patojenleri tanımlayan antikorların üretimini arttırdığı bilinmektedir. Yaygın folat kaynakları arasında yapraklı yeşillikler, fasulye, baklagiller, avokado , brokoli, kuşkonmaz, biber, pancar ve fındık bulunur.


Demir

Demir, oksijeni vücutta taşıyan bir protein molekülü olan hemoglobinin temel bir bileşenidir. Ancak demir, patojenlerle savaşan ve enfeksiyonu önleyen beyaz kan hücrelerinin üretimini uyararak bağışıklık sistemini de güçlendirir. Ek olarak demir, bakterilerin büyümesini inhibe edebilir ve hücre döngüsünün durdurulmasına ve kanser hücrelerinin programlanmış hücre ölümüne neden olabilir. Sığır eti, tavuk, istiridye, fasulye, kaju fıstığı, brokoli, lahana ve tam tahıllı yulaf gibi yiyecekler yüksek miktarda demir içerir.

Selenyum

Bir antioksidan olarak selenyum, iltihabı azaltır ve serbest radikallerin neden olduğu hücresel hasarı önler, böylece kronik hastalık riskini azaltır. Selenyum ayrıca grip ve astım gibi solunum yolu enfeksiyonlarına karşı güçlü antiviral etkilere sahiptir. Yüksek konsantrasyonlarda, kanser hücrelerinin yayılmasını da engelleyebilir. Selenyum, fasulye, fındık, baklagiller, yağlı balık,  süt ürünleri, meyveler, sade yoğurt, tam tahıllı yulaf , mantar, tohum ve arpa gibi çeşitli gıdalarda bulunur .



Çinko

Çinko, yaygın soğuk algınlığı, grip ve zatürree gibi solunum yolu enfeksiyonlarının riskini ve süresini azaltabilen güçlü antiviral ve antienflamatuar özelliklere sahiptir. Yüksek çinko konsantrasyonlarının da doğal öldürücü hücre aktivitesini arttırdığı gösterilmiştir. Mükemmel çinko kaynakları arasında sığır eti, tavuk, fasulye, fındık, işlenmemiş peynir, çiğ süt ve sade yoğurt bulunur.

Sağlıklı bir bağışıklık sistemi soğuk algınlığı, grip ve COVID-19 gibi enfeksiyonlara yakalanma riskini azaltabilir. Bağışıklık fonksiyonlarına yardımcı olan temel vitamin ve minerallerin alımını artırarak bağışıklığı arttırın . Ek olarak, düzenli egzersiz ve doğru beslenme içeren sağlıklı bir yaşam tarzının benimsenmesi de bağışıklık sistemini önemli ölçüde artırabilir.

Kaynaklar:

CDC.gov
WHO.int
Greatist.com
Health.ClevelandClinic.org