Trans Yağlara Kısıtlama Geldi

Gıdalara eklenebilen Vitaminler, Mineraller ve Belirli Diğer Öğelerin mevzuat koşullarını düzenleyen yönetmelikte değişikliğe gidildi.  Buna göre yönetmeliğin tanımlar kısmında Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğine uyumlu tanımlar getirildi. Bunun yanı sıra yönetmeliğe yeni bir ek getirilmiş ve bu ekte  Trans yağa yönelik kısıtlamalar devreye alınmış durumda.

Trans Yağa Sınırlama Geliyor Haberimizde şu şekilde bahsetmiştik: Bitkisel yağların hidrojenizasyonunda, aşırı kızarma işlemlerinde; trans yağlar meydana gelebilir. Trans yağ aynı zamanda geviş getiren koyun ve sığır gibi hayvanların sindirim sistemlerinde de ortaya çıkabilir. Trans yağlar vücut tarafından yarayışlı olmamakla birlikte vücuttan atımı da oldukça zordur. Bu yüzen başta kolestrol olmak üzere kalp, sindirim ve kardiyovasküler sistem rahatsızlıklarına yol açabilmektedir.


Trans Yağlarda Oran %2’yi geçemeyecek

Hayvansal yağlarda doğal olarak bulunan trans yağ hariç, gıda satış ve toplu tüketim yerlerinde son tüketiciye arz edilecek gıdalarda trans yağ içeriği; toplam yağın 100 gramında 2 gramı geçemeyecek.

Yönetmelikte EK-3 bu değişiklikle gelmiş görünmekte. Yönetmeliğin önceki versiyonunda olmayan bu eke yönelik atıflardan dolayı Bilimsel komisyon tarafından kullanımı yasaklanan öğeler kısmına Trans yağ koşulları aşağıdaki gibi eklendi.

Bakan Pakdemirli bu değişikliğin Mart 2020’de olacağını söylemişti. Ancak Korona günlerinden dolayı son tüketiciye hizmet veremeyen restoran ve lokantaların olması, bu gecikmenin önemsiz kalmasına sebep oluyor.



Yönetmeliğin Tanımlar Kısmına Aşağıdaki Maddeler Eklendi:

“ı) Beslenme beyanı: Bir gıdanın içerdiği enerji, besin öğeleri veya diğer öğeleri nedeniyle beslenme yönünden aşağıda belirtilen yararlı özelliklere sahip olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden,

1) Enerji için; “Sağlar”, “Azalan veya artan oranda sağlar”, “Sağlamaz”,

2) Besin öğeleri ve/veya diğer öğeler için; “İçerir”, “Azalan veya artan oranlarda içerir”, “İçermez”

şeklindeki herhangi bir mesajı,

i) Beyan: Mevzuat gereğince zorunlu olmayan, herhangi bir formdaki resimli, grafik veya sembolik gösterimler de dâhil olmak üzere, bir gıdanın kendine özgü özellikleri olduğunu belirten, ileri süren veya ima eden herhangi bir mesaj veya gösterimi,

j) Ortalama tüketici: Sosyal, kültürel ve lisanla ilgili faktörler dikkate alındığında makul bir seviyede bilgilendirilmiş ve makul seviyede dikkatli ve tedbirli olan tüketiciyi,”

(3) Genel Müdürlüğün kendi inisiyatifi ile veya bir başvuru sahibi tarafından kendisine yapılan başvuru üzerine EK-1 ve EK-2’de Yönetmelik değişikliği yapılması karara bağlanır. Bu kapsamdaki değişiklikler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir. Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyulması halinde, 7 nci maddede belirlenen kurallar uygulanır. Başvuru sahibi tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak Bilimsel Komisyon tarafından yapılacak bilimsel değerlendirmeler için başvuru dosyası hazırlanırken Genel Müdürlük tarafından yayımlanan ilgili kılavuzlar dikkate alınır.”


Başvuru İşlemlerinde Yetki Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nde

29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hazırlama Yönetmeliğine kapsamında  Genel Müdürlüğünün  inisiyatifi ile  başlatılan işlemler artık tamamen genel müdürlüğün inisiyatifine bırakılmış görünüyor.

Değişen madde 5/3 aynen şu şekilde

“Genel Müdürlüğün kendi inisiyatifi ile veya bir başvuru sahibi tarafından kendisine yapılan başvuru üzerine EK-1 ve EK-2’de Yönetmelik değişikliği yapılması karara bağlanır. Bu kapsamdaki değişiklikler için, ihtiyaç duyulması halinde Bilimsel Komisyonun görüşüne başvurulabilir. Bilimsel Komisyonun görüşüne ihtiyaç duyulması halinde, 7 nci maddede belirlenen kurallar uygulanır. Başvuru sahibi tarafından yapılan başvuru ile ilgili olarak Bilimsel Komisyon tarafından yapılacak bilimsel değerlendirmeler için başvuru dosyası hazırlanırken Genel Müdürlük tarafından yayımlanan ilgili kılavuzlar dikkate alınır.”

Aynı maddeye eklenen 6. Fıkra ise şu şekilde;

“(6) EK-1’de listelenen vitaminler ve/veya minerallerin, EK-2’de listelenen formlarda gıdalara eklenmesi halinde, bu vitamin ve/veya mineraller, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin 20 nci ve 21 inci maddelerinde belirtilen kurallara uygun olarak EK-2’de listelenen formları ile bileşenler listesinde belirtilebilir.”


Vitaminler ve minerallerin eklenmesine ilişkin koşullarda değişiklik

Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(5) Birinci fıkrada belirtilen maksimum miktarlar ve ikinci fıkrada belirtilen koşullar belirlenirken, nüfusa yönelik referans alım miktarları güvenli üst limitlerine yakın olan vitaminler ve mineraller için; gerekli olduğunda, her bir ürünün, genel nüfusun veya nüfusun belirli gruplarının toplam diyetine katkısı dikkate alınır.”

Eski halinde bu maddede; Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğinin 7 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen besin öğesi profilinin de dikkate alınacağı ön görülüyordu.

Ayrıca: “Vitaminlerin ve minerallerin eklendiği ürünlerin etiketi, yapılan eklemenin Türk Gıda Kodeksi Beslenme ve Sağlık Beyanları Yönetmeliğinde belirtilen koşullara göre yapıldığını belirten bir ifade içerebilir.” maddesi de kaldırılmış durumda.

Güneşin Peşinden Gidin! O sizi ısıtacaktır…

Yasaklı, kısıtlı veya inceleme altındaki diğer öğeler de değişiklik.

Yönetmelikte EK-3 bu değişiklikle gelmiş görünmekte. Yönetmeliğin önceki versiyonunda olmayan bu eke yönelik atıflardan dolayı Bilimsel komisyon tarafından kullanımı kısıtlanan ya da kullanımı yasaklanan öğelerin yanı sıra inceleme altına alınmış diğer öğeler de bu ek altında inceleniyor. Yazımızın başında bahsettiğimiz transyağa yönelik kısıtlama ile alakalı atıfların da yer aldığı Madde-11 neredeyse komple değişmiş durumda.

Gıdalara eklenen Vitamin, Mineral ve Diğer Öğelere yönelik bu yönetmeliğin daha önceki versiyonuna ait özet için tıklayınız!... En kısa zamanda son güncel özetimizi de yayına alacağız.

Kaynak

Resmigazete.gov.tr
Mevzuat.gov.tr
Tarimorman.gov.tr

Resmi gazetedeki ilgili değişikliği görmek için tıklayınız