Beyniniz mi, Mideniz mi Akıllı: Aşırı yeme isteğine nasıl “Hayır” denir?

 Rockefeller Üniversitesi  Araştırmacıları tarafından yürütülen ilginç bir çalışmaya göre farelerde spesifik beyin hücreleri yemeye karşı frenlendi.

Bu hücreler hafızayı düzenlemeye yardımcı olmakla birlikte  dengeli beslenme alışkanlıklarını teşvik ediyor. Anlaşılan daha büyük bir beyin devresinin ayrılmaz bir parçası.

Beslenme alışkanlıklarına bağlı zihinsel süreçler

Yiyecekler hayatta kalmak için çok önemlidir ve hayvanlar onları yiyeceğe çeken sert fizyolojik sistemleri geliştirmiştir. Bu sistemler hayvanların yiyeceği amladan geri dönmemelerini sağlar.

Bilim adamları uzun zamandır beslenmeyi içsel ve içgüdüsel bir süreç olarak görüyorlar. Hayvanlar iştah açıcı bir yiyecek gördüklerinde veya kokladıklarında derhal tüketirler. Bazı zihinsel süreçler hayvanların yiyecek yeme veya görmezden gelme kararlarını etkilediğini göstermektedir. Açıklamak gerekirse, bir insan bir şeyler atıştırmamayı seçebilir, çünkü öğle yemeği molasının zamanı gelmiştir.



Diğer memelilerde de benzer bir iç monolog bulunmamakla birlikte, araştırmacılar yeme alışkanlıklarının karmaşık bilişten etkilendiğine inanmaktadır. Diğer çalışmalar, hafızayla bağlantılı beynin bir parçası olan hipokampustaki kusurların beslenme davranışını değiştirebileceğini keşfetti. Bu, geçmiş deneyimlerin bir hayvanın yemeğe olan çekiciliğini etkilediğine işaret eder.

Bu çalışmadan elde edilen verileri kullanarak, Rockefeller Üniversitesi’nden  Estefania Azevedo,  hD2R nöronları adı verilen bir grup hipokampal hücre tanımlayabildi . Bir fare beslendiğinde bu nöronlar aktif hale gelir. Nöronlar, hayvanları yemelerini önleyerek yiyeceklerin varlığına tepki verirler.

Azevedo ve meslektaşları, bu nöronları uyarmanın farelerin daha az yemesini sağladığını keşfetti. Öte yandan, hD2R nöronlarının susturulması farelerin daha fazla yiyecek tüketmesini sağlamıştır.


hD2R nöronları ve aşırı yeme

Azevedo, hayvanların hayatta kalmak için yiyeceğe ihtiyacı olsa da, bazen kendi kendilerini kontrol etmeleri gerektiğini belirtmektedir. Bir hayvan yakın zamanda yemişse, avcılara yem olmamak için başka yemek aramaya gerek olmadığını bu nöronlar sayesinde bilmektedir.

Araştırmacılar, hD2R nöronlarının hayvanların beslenmeyi durdurmalarına yardımcı olduğunu belirtmekte ve böylece onları birçok tehlikeden uzak tutabilmektedir. Nöronlar, bir hayvanın yemekle olan ilişkisini değiştiren, daha az beslenmeye yönlendirici gibi görünmekte.

Nerede yiyecek bulacağını bilemezlerse, vahşi hayvanlar açlıktan öleceklerdir, bu yüzden beyinlerinin geçmişteki öğünlerin yerini hatırlamakta iyi olması gerekir. Hayvanlar bir yerde bir besin kaynağı bulduğunda, bölge ve gıda arasında zihinsel bir bağlantı kurarlar.

HD2R hücrelerinin bu bağlantıları nasıl etkilediğini belirlemek için araştırmacılar nöronları uyardı ve farelerin yiyeceklerle dolu bir ortamda dolaşmasına izin verdi. Nöronların aktivasyonunun, farelerin daha önce yiyeceğin bulunduğu alana geri dönme ihtimalini azalttığını buldular. Bu, hD2R’nin yiyeceklerle ilgili hatıraları azaltabileceği anlamına gelir .



Azevedo, yemek ve mekan arasındaki zihinsel bağlantıların hayatta kalmak için çok önemli olduğunu ve bu bağlantıların yoğunluğunun belirli bir deneyimin ne kadar ödüllendirici olduğunu etkilediğini belirtiyor. HD2R nöronları bir hayvanın gıda ile ilişkisini etkilediğinden, yemek-mekan bağlantılarını da değiştiyor.

Diğer deneyler, hD2R nöronlarının  , beynin duyusal bilgileri işleyen alanı olan entorinal korteksten girdi aldığını ve beslenmeyle ilgili septuma veri gönderdiğini ortaya koydu . Bu nedenle, araştırmacılar hD2R nöronlarının yiyecek algılamak ve yiyecek tüketmek arasında düzenleyici bir kontrol noktası görevi gördüğüne inanmaktadır.

Genel olarak, çalışmanın sonuçları beynin iştahı kontrol etmek için karmaşık mekanizmalara sahipolduğunu göstermektedir . Bazı sistemler hayvanların nerede yiyecek bulacağını hatırlamalarına yardımcı olurken, diğerleri yiyecek alımlarını kısıtlar.

Bu araştırma bilişsel işlem ve hafıza oluşumunda yer alan beyin bölümlerinin beslenme davranışını nasıl etkilediğini göstermektedir. Araştırmacılar, eğitim ile insanların gıda ile ilişkilerini nasıl değiştireceklerini öğrenebileceklerine inanıyor.


Obezite ve sağlıklı kilonun önlenmesi için ipuçları

Beynin yeme alışkanlıklarına nasıl bağlı olduğu ile ilgili araştırmalar devam ederken, gıda konusunda ve kilolarınızı yönetme konusunda daha iyi seçimler yapmanıza yardımcı olacak bazı ipuçlarını aşağıda bulabilirsiniz .

  • Abur cuburlardan gelen “kötü” yağlardan kaçının ve bitkisel olan daha “iyi” yağlar tüketin.
  • İşlenmiş ve şekerli gıda alımınızı en aza indirin.
  • Beslenme rutininize daha fazla taze meyve ve sebze ekleyin.
  • Tüm ailenizi sağlıklı beslenmeye teşvik edin.
  • Sağlıklı kilonuzu korumak için düzenli olarak egzersiz yapın. Bu sayede obezite bağlantılı çeşitli hastalıklara yakalanma riskinizi de azaltmış olursunuz.

Bu araştırma, diyet ve yaşam tarzı alışkanlıklarınız söz konusu olduğunda sorumlu seçimler yapmayı öğrenmenin önemini vurgulamaktadır. Şişmanlığı önlemek ve genel sağlığınızı iyileştirmek için, daha sağlıklı beslenmeniz için; kendinizi eğitin. Yapabilirsiniz; kendinize güvenin…




Kaynak:

Futurity.org
Food.news
Healthline.com