“Taze” Teriminin Gıda Etiketlerinde Kullanımı

Gıda etiketleri; Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketici Bilgilendirme yönetmeliği gereği yapılır ve esasında Tüketicilerin doğru bir şekilde bilgilendirilmesi hedeflenir. Doğru bilgilendirmenin de bir sınırı var ve her terim de olduğu gibi “Taze” terimini de kullanmanın belirli kriterleri var. İşte o kriterler…

 

“Taze” terimi üretim veya hasattan sonra kısa bir süre içerisinde son tüketiciye satılan ürünler için kullanılabilir. Ancak, modern dağıtım ve muhafaza yöntemleri ürünün kalitesini kaybetme süresini belirgin olarak artıra bildiğinden “taze” terimi tüketicide yanlış algıya neden olmayacak şekilde kullanılmalıdır.


“Taze” terimi işlenmemiş gıdaları tanımlamak için kullanılabilir.

Hazır ambalajlı bir bisküvinin etiketinde “fırından taze” ifadesi kullanılamaz. “Taze” terimi;  fırından taze, bahçeden taze, denizden taze, mutfaktan taze vb. şekilde kullanılamaz.  “Taze” terimi sadece anlamının açık olduğu durumlarda kullanılmalıdır.  Bu şekilde kullanıldığında, tüketicilerin benzer gıdalar arasındaki farkı anlamasına yardımcı olmalıdır.

  • Sadece taze meyvelerden üretilen taze meyve salatası;
  • Satış noktasında soğukta muhafaza edilen ve raf ömrü çok kısa olan taze süt ürünleri (düşük sıcaklıklarda pastörizasyon işlemi uygulanmış krema, kaymak gibi)
  • Piyasadaki benzerlerine göre raf ömrü daha kısa olan pastörize edilmeyen bira

Hazır ambalajlı gıdalarda; “taze pişmiş”, “taze hazırlanmış”, “taze fırınlanmış”, “taze toplanmış”, “taze sıkılmış” gibi ifadeler kullanılamaz.

Paketleme, depolama ve piyasaya arz zincirinde gıdanın tazeliğini etkileyen bir işlem yapıldığında gıdanın taze olduğunu ima edecek şekilde ifadeler kullanılamaz. Ancak bu işlemin o gıdanın tazeliğini korumak üzere yapıldığına dair bir beyana yer verilebilir. Yani; Vakum veya kontrollü atmosferde paketleme yapılan bir gıda etiketinde
“tazeliğini korumak üzere koruyucu atmosferde ambalajlanmıştır” vb. şeklinde ifadeler kullanılabilir.

Meyve ve Sebzeler için “Taze” teriminin kullanılması

“Taze” terimi meyve ve sebzelerin işlenmemiş olduğunu vurgulamak ve yakın zaman önce hasat edildiğini ifade etmek için kullanılır. Dondurulmuş, konserve, kurutulmuş, salamura vb. işlenmiş meyve ve sebzeler için bu terim kullanılmaz.


Et için “Taze” teriminin kullanılması

Karkas veya parça etler bir hijyen kuralı olarak kesimin ardından soğutulmaktadır. “Taze” terimi geleneksel olarak, çiğ etin kimyasal olarak korunmuş etten farkını ortaya koymak için kullanılmaktadır. Soğutulmuş et için “taze” teriminin kullanımı kabul edilebilir.

Tüketiciler tarafından “taze” olarak değerlendirilmediğinden dondurulmuş etler için “taze” terimi kullanılmaz.

Balık için “Taze” teriminin kullanılması

“Taze” terimi, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliğinde yer alan
“taze balıkçılık ürünleri” kapsamına giren ürünler için kullanılabilir. Buna göre;

  • “Taze” terimi buzun üstünde soğutulmuş olarak muhafaza edilen balıklar için kullanılabilir. Ancak dondurulmuş olarak depolanan balıklar için bu terim kullanılmaz.
  • Tüketiciler tarafından “taze” olarak değerlendirilmediğinden önceden dondurulmuş olan ve çözündürülerek satılan balıklar için “taze” terimi kullanılmaz.
  • Tütsülenmiş veya marine edilmiş/tuzlanmış balıklar, korunmuş/işlemden geçmiş olduklarından, “taze” terimi kullanılmaz.

Meyve Suyu için “Taze” teriminin kullanılması

“Taze” terimi, meyve suları için doğrudan veya dolaylı olarak kullanılmamalıdır. Ancak başka hiç bir bileşen içermeyen ve sıkma işlemi ile üretilen meyve sularında;

Sıkma işleminin hemen ardından ambalajlanmış olması ve günlük (raf ömrü 24 saat) tüketilmesi koşuluyla “taze sıkılmış” ifadesi kullanılabilir.

Süt

Pastörize edilen içme sütleri için “pastörize taze içme sütü” ifadesi kullanılabilir. Ancak, UHT ve Sterilize sütler için “taze” terimi kullanılamaz.


“Taze bileşen kullanılarak üretilmiştir.” gibi ifadelerin kullanımı

“Taze bileşenler kullanılarak üretilmiştir” veya “Taze bileşenlerden üretilmiştir” ifadesi sadece işlenmiş herhangi bir bileşen (kurutulmuş, dondurularak kurutulmuş, dondurulmuş, konsantre, konserve, tütsülenmiş, toz, vb.) içermeyen gıdalarda kullanılabilir.

“Taze X kullanılarak üretilmiştir” ifadesi sadece, X bileşeni işlenmemiş bir bileşen olduğunda ve gıda bu bileşenin işlenmiş eşdeğerini içermediği durumda kullanılabilir. Örneğin; “Taze domates kullanılarak üretilmiştir” şeklinde tanımlanan bir gıda kurutulmuş domates içermemelidir.

“Pastörize taze içme sütü kullanılarak üretilmiştir” şeklinde tanımlanan bir gıda,
süttozu içermemelidir.

Hızlı dondurulmuş gıdalar için; “taze bileşen kullanılarak üretilmiştir” veya“taze …dan dondurulmuştur” ifadeleri kullanılabilir.

“Günlük” teriminin kullanımı

Günlük terimi sadece raf ömrü 24 saat olan gıdalar için kullanılabilir. Bir gıdanın etiketinde “Günlük” teriminin kullanılması halinde üretim tarihi de zorunlu olarak verilir.

Kaynaklar:

Mevzuat.gov.tr
ResmiGazete.gov.tr
TarimveOrman.gov.tr/gkgm