D vitamini Nedir? Sağlık yararları ve kaynakları…

Sadece hayvansal gıdalarda bulunabilen D vitamini yağda çözünür ve güneş ışığına maruz kalındığında vücut tarafından üretilebilir. Peki güneşe maruz kalınsa dahi üretile bilen bir vitamini neden gıdalardan almak durumunda olabiliriz?

Süt , tereyağı, peynir , krema, yumurta, ve yoğurt gibi ürünlerin yanı sıra balık kuvvetli D vitamini kaynağıdır. Sıvı ve tablet form da takviyeleri de mevcuttur.

D vitamini , karaciğer ve böbrek tarafından aktif hormon formuna dönüştürülür . Bir tür D vitamini olan kalsiferol, 25-hidroksikolekalsiferol, kalsidiol’e dönüştürülür ve daha sonra böbrek tarafından, 1,25-dihidroksikhoolekalsiferol, kalsitriol dahil olmak üzere çeşitli aktif formlar oluşturmak üzere sentezlenir.




Pek çok insan, özellikle soğuk olan kuzey bölgelerinde yaşayanlar  ve güneş ışığını sık sık görmeyen yaşlılar için yeterli D vitamini sentezlenmiyor olabilir. Ayrıca, koyu tenli insanlar ışığı açık tenli insanlar kadar kolay emmezler, bu da daha fazla D vitamini eksikliği riski oluşturur.

 Amerikan Pediatri Akademisi bebeklerin günlük D vitamini 400 IU miktarınca tüketmeleri gerektiğini söylemektedir. Emzirilen bebekler veya mama  alan bebeklerin günlük olarak uygun miktarda D vitamini almama olasılığı olabileceğinden, takviye gerekebilir. Aynı durum mevcut D vitaminini sütüne veren anne içinde geçerlidir.

Çok fazla D vitamini tüketiminin yan etkileri arasında çok susuzluk, yorgunluk, kaşıntılı cilt, ishal, sık idrara çıkma ihtiyacı, kemik ağrısı, kabızlık, ağızda metal tadı, kas problemleri, iştahsızlık, ağrılı gözler, kusma ve kilo kaybı bulunur. . Yüksek dozda D vitamini almak kemik yoğunluğunu azaltabilir

D vitamini’nin sağlık yararları

Vücudunda D vitamini bulunmayan insanlar düşmeye daha yatkındır. Araştırmalar, bir D vitamini takviyesi almanın (günde 700 ila 1.000 IU) düşme riskini azaltabileceğini gösteriyor . D vitamini alımı yaşlılarda düşme vakalarını yüzde 22 oranında azaltabilir.

D vitamini kış aylarında insanların güneşi göremediği ve bu nedenle ışınlarından hoşlanmadığı bir tür depresyon olan duygudurum bozukluğunu (SAD) tedavi eder. 



D vitamini ile desteklenen vücut sistemleri

D vitamini kardiyovasküler sistem için iyidir. Arterlerde kalsiyum ve plak birikmesini önleyebilir, böylece kalp krizi veya felçle sonuçlanabilecek aterosklerozu ortadan kaldırır.

D vitamini solunum sistemine iyi gelir. İlk araştırmalar, D vitamini desteğinin solunum yolu enfeksiyonlarıyla mücadelede yardımcı olduğunu söylüyor. Covid-19 vakaları için de D vitamini takviyeleri verildiği bilinmektedir.

Kaynaklar:

CHM.bris.ac.uk

UMM.edu