Taklit ve Tağşişe HAYIR; Bilgi Kirliliğine EVET

Gıdalarda Taklit ve Tağşiş’e sebep olanlara ağır cezaların yer aldığı ve gıda teröristlerinin korkudan küçük dillerini yuttukları taslak TBMM’den geçti ve yasalaştı. Ancak, bilgi kirliliğine yol açanlar için “yanıltıcı yayın” içeren maddeler kabul edilmedi. Yani gıdada hile yapamazsınız ama hileyi tarif edebilirsiniz!…

Türkiye’nin en büyük problemlerinden biri ne yazık ki “Gıda Güvenliği” problemidir. Bunun önüne geçebilmek adına yayımlanan yasa taslağı iki önemli aşama içeriyordu. Bunlardan biri taklit ve tağşiş yapanlara ağır cezalar içerirken yanıltıcı yayın yapanlara da para cezası öngörülüyordu. İkincisi ise bilgi kirliliğine; hemen herkesin gıda hakkında yorum yapabilmesine; bilimden uzaklaşmasına karşılık halkın korunmasını amaçlıyordu. Ne yazık ki; yanıltıcı yayınları engellemesi hedeflenen madde “ifade özgürlüğü” bahanesiyle kabul edilmedi.

Taklit ve tağşiş yapılmış ürün işleme tabi tutulamaz, piyasaya arz edilemez.

Gıda sektörü için değiştirilemez, değiştirilmesi dahi teklif edilemez tarzında yeni madde; 5996 sayılı kanuna eklendi.

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 24 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına şu cümle eklendi: “Taklit ve tağşiş yapılmış ürün işleme tabi tutulamaz, piyasaya arz edilemez.”

Gıda işletmecilerinin “izlenebilirlik” sağlayan gıda güvenliği sistemlerini uygulamak zorunda kalacağı bu değişiklik ile hammaddelerin dahi kullanılabilir olup olmadığı kontrol edilmesi gerekli.

1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve sektörden men:

Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak gıdalar ya da gıda süsü verilmiş şeyler, masrafları sorumlusuna
ait olmak üzere piyasadan toplatılacak ve  imha edilecek. Bu gıdaları üreten, ithal eden, kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda işletmecilerine bir yıldan beş yıla kadar hapis ve bin günden beş bin güne kadar adli para cezası verilecek

Eğer gıdada yapılan taklit ve tağşiş; üç yıl içinde tekrarlanırsa; gıdayı üreten, ithal eden, kendi adı veya ticari
unvanı altında piyasaya arz eden gıda işletmecisi beş yıldan on yıla kadar gıda sektörü faaliyetinden men edilecek.

Taklit veya tağşiş yapılan gıda veya yemleri;

  1. Üreten, ithal eden veya kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda veya yem işletmecisine ellibin Türk lirasından,
  2. İzlenebilirliğini sağlamadan piyasaya arz eden perakende gıda veya yem işletmecisine beşbin Türk lirasından,
    aşağı olmamak ve beşyüzbin Türk lirasını geçmemek kaydıyla, fiilden bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa fiil tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde biri oranında idari para cezası verilecek.

Eğer suç; üç yıl içinde birinci kez tekrarlanırsa  idari para cezaları, alt ve üst sınırları bir katı artırılarak uygulanacak. Uslanmadan suç aynı süre içinde ikinci kez tekrarlanması durumunda, üreten veya ithal eden gıda veya yem işletmecisine bin günden üç bin güne kadar adli para cezası verilir ve gıda veya yem işletmecisi beş yıldan on yıla kadar bu sektördeki faaliyetinden men edilecek.

Fiili üç yıl içinde ikinci kez tekrarlayan kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda veya yem işletmecisine ise ikiyüzbin Türk lirasından az olmamak ve iki milyon Türk lirasını geçmemek kaydıyla, fiilden bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa fiil tarihine en yakın mali yıl sonunda
oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde biri oranında idari para cezası verilecek..

Yanıltıcı Yayın Yapanlar Derin Bir Nefes Aldı

“Gıdanın da mühendisi mi olur” diyen malum site yöneticileri, hemen akabinde ekmek yememeyi öğütleyen glisemik indeks lakaplı hanım efendi eski yayınlarına devam edecek… İfade özgürlüğü kapsamında hemen her aklına gelen gıda içerikli bilgiyi doğruluğunu kontrol etmeksizin paylaşabilecek.

Ispanaktaki yabancı ota dayalı zehirlenmeler medyada yer aldığında, başka bilirkişi kalmamış gibi  covid-19 mevzusunda da ekranlarda boy gösteren onkolog bey de da ne yazık ki yerini korumaya devam edecek.

Süt endüstrisinin yaptığı yoğurtları kötüleyen şarbonu koklayarak anlayacak kadar gelişmiş loboratuvar burunlu heronkolog ekranlarda bilgi kirliliğine artık yol açamayacak diye düşünüp sevinen gıda profesyonelleri için yasanın kabul edilmemesi hüsranla karşılandı.

Sitemiz yazarlarından Zeynep Ziyade Özacar: “Doktor olmayan biri ilaç önerisinde bulunamazken; gıda güvenliği için her önüne gelen yorum yapabiliyor olması ülkemizde Gıda Güvenliği riskini arttırmaktadır.” dedi

Yeni yasa taslağına göre deneysel uzmanlarda dahil olmak üzere söyledikleri on kelimenin dokuzu doğru olsa da son kalan bir tanesi; gerçeği yansıtmıyor ve yanlış bilgilendirme içeriyorsa 50 bin tl para cezası alacaktı. Hatta gıdalarda hareket düzenlediğini zanneden ve dünyanın en önemli gıda güvenliği sistemlerinden biri olan “helal gıda” proseslerini küçümseyen beyefendi de “ifade özgürlüğü” ile rahat nefes alanlardan oldu.

Gıda konusunda doğru bilgi; bilimin ışığında  gıda profesyoneli uzman mesleklerden alınır. Cezası olmasa da halkımızı doğru bilgi alabilecekleri; Gıda Mühendislerine, Diyetisyenlere ve Veteriner Hekimlere danışmalarını tavsiye ederiz…