E-250 Sodyum Nitrit Nedir? Çocuklar İçin Tehlike!

Sodyum Nitrit, işlenmiş et ürünlerinde kullanılan bir katkı maddesidir. Etlerin korunmasını ve dayanıklılığının arttırılması için kullanılır. E -250 Helal mi? E-250 Vegan ve Vejetaryen tüketim için uygun mu? Tüketimi zararlı mı? Her şeyden önce bebek ve çocuklardan uzak tutmamız gereken bir koruyucu: İşte detaylar…

YAZAR: Tuğçe CIĞIZOĞLU

Sodyum Nitrit, nitröz asitten elde edilen bir sodyum tuzudur. Et ürün gruplarında rengin sabitlenmesi ve korunması amaçlı kullanılır. Ete istenilen kırmızı rengi verir ve istenilen aromanın oluşmasını sağlar. Sodyum nitrit, karakteristik bir pembe-kırmızı renk vermek için füme et ve sosis üretiminde kullanılır. Görünüşü, beyaz veya hafif sarımsı kristalimsi higroskopik bir tozu andırır. Ayrıca etlerde kötü koku oluşmasını engeller. Renk, tekstür, tat, aroma ve lezzet gibi özellikleri iyileştirmek ve raf ömrünü arttırmak amacıyla uygulanan bir işlemdir. Gıda endüstrisi haricinde, inşaat (beton için katkı maddesi), kağıt hamuru ve kâğıt, tekstil, tıbbi, veterinerlik, metalurjik ürünlerinde oldukça yer verilir.

Mikrobiyal stabilite sağlamak amacı ile kullanılan kürleme ajanlarıdır. Ancak nitritler, büyük miktarlarda kullanılması halinde insan sağlığı için her zaman tehlikelidir.

E – 250’in Teknik Özellikleri

  • Sınıfı: Koruyucu
  • CAS Numarası: 7632-00-0
  • EINECS Numarası: 231-555-9
  • Kimyasal Formülü: NaNO3
  • Saflık: Kuru bazda  içeriği % 98’den az olmamalıdır.
  • Çözünürlük: Suda çözünür. Alkolde çözünmesi zordur.

Eş Anlamlıları/Diğer İsimleri  

  • INS No. 250
  • Ang: E250
  • Azotlu asit sodyum tuzu (1: 1)

Helal mi? Belki, Bitkisel veya hayvansal kökenli olabilir. Alkolle muamele edilmiş veya edilmemiş olabilir. Bu sebeple şüpheli koruyucular arasındadır.

Alerjik Tepkimeye Neden Olur mu? Evet, Astıma ve alerjik reaksiyonlara neden olabileceği açıklanmıştır. Hampshire County Council Catering Services (HC3S), gıdalardaki katkı maddelerinin belirli durumlarda reaksiyonlara neden olabileceğini kabul etmiştir.

Vejetaryen ve Veganlar Tüketebilir mi? Yalnızca et yemeyen vejetaryen ve etin yanı sıra süt ve süt ürünleri de yemeyen vejetaryenler tarafından tüketilebilir. Birçok gıda içerisinde yer aldığı için tüketirken dikkat edilmelidir.

Sentetik Madde mi? Evet, Kimyasal koruyucudur.

Besin İntoleransı İçerir mi? Evet, Hiperaktivite, davranışsal problar, astım, baş ağrıları, baş dönmesi gibi semptomlar gösterebilir.

Kanserojen İçerir mi? Tek başına kanserojen olmadığı, pişirme veya sindirim sırasında diğer bileşenlerle birlikte reaksiyona girerek kanserojen form oluşturma potansiyeli taşıdığı belirtilmektedir.

E- 250’in Kullanımının Normları ve Dozu

Sodyum nitrit kullanırken standartlar kesindir, kesinlikle dikkate alınmalıdır. Avrupa Birliği ülkelerinde, E- 250’nin yalnızca katkı maddesi olarak kullanılmasına ve% 0,6’dan fazla olmamasına izin verilir. İzin verilen dozajda bir artış olması durumunda, sodyum nitrit insan vücuduna belirgin zarar verebilir. Kurutulmuş fermente et ürünleri için maksimum nitrit miktarı 150 mg/kg, nitrit içermeyen uzun olgunlaşma süresine sahip ürünler için ise maksimum nitrat miktarı 250 mg/kg olarak belirtilmektedir.

E- 250’in Sağlığa Zararları

Temel bir katkı maddesi olan nitrit, et ürünlerinde karakteristik kürlenmiş et renginin, lezzet ve doku özelliklerinin geliştirilmesi ve özellikle Clostridium botulinum başta olmak üzere hastalık yapıcı (patojen) mikroorganizmaların öldürülmesi ve oksijen ile oluşan acılaşmanın engellenmesi için uzun yıllardır kullanılmaktadır.

Nitrit, etteki sekonder aminlerle reaksiyona girerek kanserojen ve mutajen özellikteki N-nitrozo bileşenlerin oluşumuna neden olmaktadır. İşlenmiş et ürünlerinde bulunan nitrit katkı maddesi özellikle izin verilen dozun üzerinde kullanıldığında; kansere, hafıza kaybına ve beyinlerinde hasara neden olabilirler.

Tüketiciler, işlenmiş et ürünlerini kullandıkları zaman genellikle Sodyum Nitrit katkı maddesini de almış olurlar. Sürekli tüketme durumunda, nitrosaminlerin vücutta oluşmaya başlar. Nitrosaminler oluştukları zaman başta kolon kanseri olmak üzere birçok kanser türünün yayılmasına neden olur.

Aynı zamanda çocuklar üzerinde de olumsuz etkileri bulunmaktadır. HACSG’nin (Avusturalya Hiperaktiv Çocukları Koruma Grubu) açıklamasına göre: Sodyum Nitrit içeren ürünlerin tüketilmesiyle, baş dönmesi ve nefes alma zorluğu semptomları görülmektedir.

Sucuk, sosis, salam ve pastırmada sıkça kullanılmaktadır. Bu ürünlerden yapılan tost ve pizza gibi gıdalarda çocuklar için tehlikelidir. Tüketim sıklığının azaltılması ve belirli aralıklarla tüketilmesi önerilir.

Gıda Kodeksine Göre E – 250’in Kullanım Limitleri

Sodyum Nitrit, renklendiriciler ve tatlandırıcılar dışındaki katkı maddeleri kısmına dahildir. Birlikte kullanımlarında maksimum miktar belirlenmiş olan gıda renklendiricileri arasında Potasyum Nitrit ile yer almaktadır. Enzim preparatında maksimum miktarı ise, 500 mg/kg’dır. İçeceklerde maksimum kullanım miktarı yoktur.

Kaynakça

TGK- Katkı Maddeleri Yönetmeliği – Mevzuat.gov.tr

naturalpedia.com

noshly.com

Fao.org

Fda.gov

food.gov.uk