Mikrodalga Fırın Nedir? Radyasyona Dikkat!

Mikrodalga fırınlar, elektrik enerjisini mikrodalga adı verilen dalgalara çevirmektedirler. Mikrodalga metal tarafından yansıtılır. Cam, plastik veya benzer materyeller tarafından geçerek.. Daha fazlası için işte detaylar.

YAZAR: Buse KARAMAN

Mikrodalga Fırınların Tarihçesi

Günümüzde gelişen teknolojinin ürünlerinden biri olan mikrodalga fırın kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. Mikrodalgalarla pişirme fikri ilk kez  1945’li yıllarda başlamıştır. Deney yaparken cebindeki çikolatanın erimesi ile mikrodalga enerjisinin yiyecekleri ısıtabildiğini keşfeden Percy Spencer 1947’de bu buluşunun patentini almış ve ilk mikrodalga fırını 1,8 metre boyunda ve 340 kg ağırlığında olarak tasarlamıştır.

Mikrodalga fırın, 1947’de mutfak eşyaları üreticisi olan bir şirket tarafından kamuoyuna duyurulmuştur. Ancak gerek fiyatının çok yüksek oluşu gerekse büyükçe bir buzdolabı boyutlarında olması nedeniyle ticari olarak pek ilgi görmemiştir. Günümüzde kullanılan mikrodalgalar ise 25 Ekim 1955’te satışa çıkarılmıştır.

Mikrodalga Nedir?

Mikrodalgalar, 1 metre ile 1 milimetre arasında değişen dalga boylarına sahiptir. Bu frekanstaki dalgalar, başlıca su olmak üzere bazı maddeler tarafından emilirler. Bu nedenle içinde daha fazla su bulunan taze meyve ve sebze gibi gıdalar daha hızlı pişmektedir. Mikrodalgaların özellikleri başlıca şöyle sıralanabilir.

  • Suşeker ve yağlar tarafından emilir,
  • Emildiği ilk anda atomik ısıya dönüşür,
  • Çoğu plastik, cam ve porselen tarafından emilmez.
  • Metaller tarafından yansıtılırlar. Mikrodalga fırınlarına metal malzemeler koyulmamasının nedeni de bundan kaynaklanmaktadır.

Gıda endüstrisi haricinde pek çok farklı alanda kullanılmaktadır. Bunlar:

  • Uydu haberleşmesi
  • Radar sinyalleri
  • Telefon ve navigasyon uygulamaları.
  • Kablosuz internet erişimi şeklinde sıralanmaktadır.

Mikrodalga Fırınlar Nasıl Çalışır?

Mikrodalga fırınlar, elektrik enerjisini mikrodalga adı verilen dalgalara çevirmektedirler. Mikrodalga metal tarafından yansıtılır. Cam, plastik veya benzer materyeller tarafından geçerek gıda tarafından emilirler. Emilen bu dalgalar gıdanın içerisindeki molekülleri uyararak bulunan enerjinin ısıya dönüşmesini sağlar. Bunun sonucunda mikrodalga ile pişirme veya ısıtma işlemi gerçekleşmektedir.

Geleneksel fırınlar ile kıyaslandığında mikrodalgalar kısa zamanda az enerji ile pişirme sağlamaktadırlar. Bu nedenle tüketiciler tarafından tercih edilmektedir. Geleneksel fırınlarda gıdanın yapısına bağlı olarak ısı aktarımı yolu ile ısınma işlemi sağlanır buda işlemin uzun zaman almasına sebep olmaktadır.

Mikrodalgaların Kullanım Alanı Nelerdir?

  • Gıdaların pişirilmesi
  • Pişirilmiş-dondurulmuş gıdaların ısıtılması
  • Donmuş gıdaların çözündürülmesi
  • Gıdaların kurutulması
  • Mikroorganizmaların öldürülmesi şeklinde sıralanmaktadır.

Mikrodalga Fırınlardaki Radyasyon Zararlı Mıdır?

Ancak bahsedilen olumlu özelliklerin yanı sıra mikrodalga fırınlar radyasyon sebebiyle tüketicinin aklında soru işareti oluşturmaktadır. Mikrodalgalar iyonlaşamayan radyasyonun bir formudur. İyonlaşamayan radyasyonlar, hücrelerde değişikliğe sebep olacak kadar enerjiye sahip değildirler. Bu nedenle mikrodalga fırın ile ısıtma işlemi gıdayı radyoaktif veya kirlenmiş yapmamaktadır.

Kullanımında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Yine de, mikrodalga fırın kullanırken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar söz konusudur. Bazı kaplar mikrodalga fırında ısıtmak için uygun değildir. Isının etkisi ile eriyerek yemeğin içine girmektedir.

Özellikle plastik bir kap kullanılıyorsa üzerinde mikrodalga fırın için uygundur yazmasına dikkat etmeliyiz. Metal tava ve alimininyum folyoda mikrodalga fırında kullanılmamalıdır. Kullanılırsa fırına zarar vermekte ve yemeğin düzensiz pişmesine sebep olmaktadır.

Fırının kullanım talimatlarına uyulmalı ve gereken zamandan daha fazla ısıtılmamalıdır. Bu talimatlara uymamak bazı yaralanmalara sebep olabilmektedir. FDA mikrodalga fırın sonucu yaralanmayla ilgili bazı raporlar yayımlamıştır. Aşırı ısınmış suyun püskürmesi veya kaptan dışarı çıkması cilt yaralarına sebep olmuştur. Bu nedenle yüksek ısılı yiyecek ve içeceklerle ilgili verilen talimatlara uyulmalıdır.

Yüksek oranda mikrodalgaya maruz kalmak ciltte ciddi yanıklara sebep olabilmektedir. Gözler yüksek ısıya karşı hassas olduğundan mikrodalgaya maruz kalmak katarakta sebep olabilmektedir. Ancak bu tarz yaralanmalar ve hastalıklar için yüksek miktarda mikrodalga radyasyonuna maruz kalınmalıdır.

FDA Tarafından Düzenlenen Standartlar

FDA elektronik aletlerin yaydığı radyasyonun insan sağlığına zararlı olmayacağı şekilde bazı standartlar düzenlemiştir. Bu düzenleme şöyledir:

  • Mikrodalga fırınlar metrekare başına 5 milivoltluk radyasyon yaymalıdır. Bu değerde 2 inch yani yaklaşık beş cm’dir. Bu değer insan sağlığına zarar verecek bir radyondan oldukça düşüktür.
  • Belirtilen standartlara göre her fırının kapısı ya da kilidi açıldığında mikrodalga üretimini durduran bir kilitleme sistemi olmalıdır.
  • Her fırın etiketinde güvenlik standartına sahip olduğunu göstermelidir.
  • Mikrodalga fırınlar uyarılar, kullanım talimatı gibi yönlendirmeleri bulundurmalıdır.

Birçok üründe olduğu gibi mikrodalga fırın satın alımı ve kullanımında da iyi bir tüketici olarak dikkatli olmalıyız. Aldığımız ürünün etiketini iyi okumalı, güvendiğimiz markalardan alışveriş yapmalıyız.

Kaynakça

bbc.com

Fda.gov