Kudret Narı:Yaraların Merhemi

Kudret narı (Momordica charantia) son yıllarda sıkça yaygınlaşan kabakgiller familyasına ait, papara, mucize elma, acı kabak, acı kavun olarak da bilinen tropikal bir meyvedir. Sağlık açısından oldukça yararlı olan kudret narı hakkında detaylar…

YAZARLAR: Pınar GÜLER – Berna TAN

Kudret narı genellikle Asya, Karayip Adaları, Doğu Afrika gibi yerlerde Türkiye’de ise, Yalova ve Bursa civarında, Ege Bölgesi’nde yetiştirilmektedir. Pürüzlü kabuklar içerisinde nar tanelerini andıran kırmızı tanelerden oluşmaktadır. Meyveleri önce yeşil olgunlaşınca turuncu-kırmızı renkli 10-20 cm uzunluğuna ulaşır. Bitkinin tüm organları acı tattadır. Yapısında glikozitler, saponinler, alkaloitler, sabit yağlar, triterpenler, proteinler ve steroidler gibi biyolojik olarak etkin kimyasallara sahiptir. Olgunlaşmamış meyveler vitamin A ve C, karoten, demir, fosfor ve potasyum bakımından zengindir.

Gıda Alanında Kullanımları

Kudret narının olgunlaşmamış olanları sebze olarak tüketilirken, olgunlaşmış tohumları çeşni olarak kullanılmaktadır. Olgunlaşmamış kudret narı genellikle yeşil veya erken sararma aşamasında pişirilerek tüketilmektedir. Tohumlar müshil etkisi nedeni ile yemek için tavsiye edilmez. Yaygın olarak yetiştirildiği ülkelerde yapraklar ve sürgünlerde acılığı gidermek için tuzlu suda haşlama veya ıslatılma yapılmak sureti ile sebze olarak değerlendirilmektedir.

Ürün Hindistan’da yaygın olarak tüketilmektedir. Kuzey Hint mutfağı, genellikle kullanılan, ürünün acısını dengelemek için yanında yoğurt ile servis edilmektedir. Olgun meyveler morodicine adlı bir alkoloid nedeni ile acı bir tada sahiptir ve bu nedenle olgunlaşmamış meyvesi yenir, sebze olarak tüketilir ve köriye katılır. Ayrıca çiğ halde, pişirilerek ve kızartılarak tüketilebilir veya içecek hazırlanmasında kullanılabilir.

Sağlık Açısından Faydaları

Kudret narının ülkemizde halk arasında yağlı özütünün yara iyileştirici etkisi olduğu bilinmektedir. Yangı oluşumunu baskıladığı ve yaranın hızla kapanmasını sağladığı gözlemlenmiştir. Malezyalı araştırıcılar da, geçen yıl yayımlanan araştırmalarında kudret narından hazırlanan merhemin diyabetik yaraların tedavisinde olumlu katkıları bulunduğunu tespit etmiştir.

Kudret narının dünyada genel olarak bilinen etkisi ise bizdekinden daha farklı; özellikle şeker hastalarında kan şekerini düşürmek amacıyla yaygın şekilde uygulanmaktadır. Ayrıca bağırsak yumuşatıcı (laksatif), soğuk algınlığında virüs ve bakterilere karşı etkili, kan lipit seviyesini düzenleyici, kurt düşürücü gibi etkileri bulunduğu bildirilmektedir. Sonuç olarak kudret narı, ülkemizin yerli bir bitkisi olmamasına karşılık halk arasında ülser ve yaraların tedavisinde etkinliği ile tanınmaktadır.

Antidiyabetik Etkisi

1000’den fazla bitkisel ürün, hiperglisemiyi (Kan şekerinin normal sınırlar üstünde bulunması) tedavi etmek için dünyanın çeşitli kültürleri tarafından kullanılmıştır. Bunlar arasında Kudret narı en popüler bitkilerden biridir. Bugün, dünya çapında 140’dan fazla farklı çalışmada, hem insan hem de hayvan modellerinde kudret narının farklı ekstrelerinin ve bileşenlerinin anti-hiperglisemik etkileri araştırılmıştır. Kudret narı meyvesinin düşük kan şekeri üzerindeki etkisi kanıtlanmıştır.

Antiülser Etkisi

Türkiye’de peptik ülserlerin neden olduğu mide şikayetlerini gidermek için ağızdan tüketilir. Türk halk hekimliğinde yaygın olarak kullanılan bir kudret narı preparatı meyvelerin yağ ekstresidir. Kudret narının yağ ekstresi yaraların hızlı iyileşmesini sağlamaktadır. Kudret narı bitkisinin ülser, reflü ve gastrite karşı olumlu etkisi olduğu bilinmektedir. Bu konuda yapılan araştırmalar da, kudret narının ülserlerin tedavisinde kullanımını desteklemektedir.

Aynı zamanda kudret narının farklı ülser modelleri üzerindeki etkisini incelemiştir. Bu amaçla etanol ile ülser modeli oluşturulan kobay fareler kullanılmıştır. Deneklerde, kudret narının zeytinyağlı ekstraktı ve kudret narı meyvesinin kurutulup toz hale getirilen meyvelerinin bal ile karışımının belirgin ve doza bağlı antiülser etki gösterdiği saptanmıştır. Yapılan diğer bir çalışmada, kudret narının zeytinyağlı ekstraktının antiülser etkisi, kobay farelerde değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, kobay farelerde kudret narının zeytinyağlı ekstraktının ülsere karşı koruyucu etkiye sahip olduğu saptanmıştır.

Yara İyileştirici Etkisi

Türkiye’de, dışarıdan yaralarda kullanılır. Bozulmuş bağışıklık yanıtı, büyüme faktörü yetersizlikleri gibi bir dizi anormallik, diyabet ve gecikmiş yara iyileşmesi ile ilişkilidir. Kudret narı meyve merhemi ile tedavi, diyabetik sıçanlarda yara kapanmasını önemli ölçüde
artırmaktadır. Normal deney hayvanlarında benzer bir etki göstermiş ve yara alanını önemli ölçüde azaltmıştır.

Dahili Kullanımı: Kudret narı yağı aç karnına sabah ve akşam 1 tatlı kaşığı tüketildiği zaman mide ülseri tedavisinde faydalı olduğu belirtilmiştir.

Harici Kullanımı: Kudret narı yağı halk arasında harici olarak yaraların ve doku bozukluklarının çabuk iyileşmesinde kullanılmaktadır. Kudret narı yağı ciltteki yara, egzama üzerine günde 2 kere ince tabaka halinde sürülerek kullanılmaktadır.

Kaynakça

wikipedia.org

semanticscholar.org

erdemyesilada.com

Akay, A., & Kararslan, E. (2012). Mikoriza Aşılanmış Kudret Narı (Momordica
Charantia) Bitkisine Farklı Dozlarda Fosforlu Ve Demirli Gübre
Uygulamasınınyaprak Klorofil İçeriğine Etkisi. Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst.
Dergisi , 103-108.

Arslanoğlu, F., & Hendekci, A. (2012). Ilıman İklim Koşullarında Kudret Narının
(Momordica Charantia L.) Yetiştirilebilmesi Üzerine Bir Araştırma. Biyoloji
Bilimleri Araştırma Dergisi 5 (2) , 1-5.

İnce, İ., Çığırgil, N., Gümüştaş, B., Güldü, Ö. K., Karaman, D., Medine, E. İ., Et
Al. (2019). Momordica Charantia L. Meyveleri Kullanılarak Krem Hazırlanması,
Kalite Kontrolü ve In Vitro Yara İyi Edici Etkisinin Araştırılması. Erzincan
Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 12(1) , 38-48.