Arı Sütü Nasıl Elde Edilir?

Arı sütü, 5-15 günlük işçi arıların yutak üstü salgı bezlerinden salgılanması sonucu elde edilen bir maddedir. Ürün jel halinde ve akıcı kıvamdadır. Kremsi-beyaz renktedir. Tadı ekşi ve kokusu keskin fenolik yapıdadır. Arı sütü süte benzeyen bir yapısı olduğundan ve yavruların beslenmesinde kullanıldığı için Türkçe de süt olarak adlandırılmakta ancak diğer dillerderoyal jelly yani kraliyet jeli olarak bilinmektedir.

YAZARLAR: Pınar GÜLER – Berna TAN

Ticari Arı Sütü Üretimi Nasıl Olur?

Arı sütü, larvaların beslenmesinde ve yetişkin kraliçeler için kullanılan bir bal arısı salgısıdır. İşçi arıların salgı bezlerinden salgılanır, cinsiyete veya sosyal sınıfına bakılmaksızın koloni içindeki bütün larvalar bu salgı ile beslenir. İşçi arılar, yeni bir kraliçe yetiştirmeye karar verdiğinde (bu genellikle eski kraliçenin zayıflaması ya da ölmesi nedeniyle olur) birkaç küçük larva seçer ve onları özel olarak inşa edilmiş kraliçe hücrelerinde bol miktarda arı sütü ile besler.

Arı sütü ana arının besini olup, besin değeri oldukça yüksektir. Ana arı ve işçi arılar yumurtadan çıktıklarında aynı genetik yapıya sahip olmalarına rağmen, larva döneminde farklı oranda ve sürede arı sütüyle beslenmeleri yapılarının farklılaşmasına neden olmaktadır. İki birey arasındaki bu derece farklılaşma sadece arı sütü ile beslenmelerinden kaynaklanmaktadır. Kraliçe arı, hayatı boyunca arı sütü ile beslendiği
için diğer arılardan 2 kat daha fazla gelişir, 30 kat daha uzun yasar ve her gün 2.000 yumurta bırakarak kovanda arı varlığının devamını sağlar.

Arı sütü, salgıladığı anda kullanılmak zorundadır çünkü ürün depolanamaz. Kraliçe arı olması hedeflenen larva, isçi arı larvasından ortalama 25 kat daha fazla arı sütü ile beslenir. Ticari arı sütü üretiminde ana arı gözleri bir çerçeve ile kovanlara yerleştirilir, larva transferi yapılır
ve işçi arıların ana arı gözlerindeki kraliçe olacak larvaları arı sütü ile beslemeleri sağlanır. Genç işçi arılar tarafından petek gözüne salgılanan arı sütünün hepsini larva bir anda tüketemez ve petek gözünde arı sütü birikir. Arı sütünün petek gözündeki miktarının en
yüksek olduğu seviyede ana arı gözleri kovanlardan alınır ve arı sütü toplanır.

Besin İçeriği

Arı sütü; yaklaşık %66 su, %14.5 karbonhidrat, %4.5 lipid, %13 aminoasit, B grubu vitaminlerinin tümüne ek olarak A, D, C, E vitaminleri, biyolojik aktif maddeler, önemli bazı mineral maddeler ve bir miktar da tespit edilemeyen maddeler içerir. Ayrıca 10 temel amino
asitten (esansiyel) sekizini de (metionin, lösin, lizin, valin, fenilalanin treonin, triptofan, izolösin) doğal hormon ve enzimleriyle içermektedir. Metabolizma için çok önemli olan panteik asit, asetilkolin , protein, bağışıklık sistemini güçlendiren bir yağ asidi olan 10-HDA (10-Hydroxy-2 Decanoic Acid), sepanin asit ve oleik asit içermektedir.

İnsan Sağlığı Açısından;
Arı sütü, antioksidan ve antienflamatuar (iltihap reaksiyonunu azaltıcı)etkilere sahiptir. Kolesterol seviyelerini etkileyerek kalp hastalığı riskini azaltabilmektedir. Yaraların iyileşmesine ve cilt onarımına yardımcı olabilmektedir. Arı sütündeki spesifik proteinler kan
basıncının düşmesine katkıda bulunabilmektedir. İnsülin duyarlılığını artırabilir ve kan şekeri kontrolünü iyileştirebilmektedir. Antioksidan özelliklerinden dolayı, sağlıklı beyin fonksiyonunu destekleyebilir. Bazı yaşlanma belirtilerini azaltabilir. Menopozun bazı belirtilerinin azalmasına yardımcı olabilmektedir.

Kullanımı ve Saklanması

Arı sütü genellikle takviye edici bir gıdadır. Kullanıldığında günlük servis miktarına dikkat edilmesi gerekmektedir. Hızlı bir şekilde bozulabilen bir ürün olduğundan dolayı ürünün hızlı bir şekilde soğuk depoya ulaştırılması gerekmektedir. Arı sütü, polen ve propolis gibi ürünler, tüketilene kadar doğru ve uygun koşullarda saklanması gerekmektedir. Bazen bal ya da balmumu arı sütünün korunmasına yardımcı olması amacıyla içeriğe eklenebilmektedir.

Günde Ne Kadar Tüketilmelidir?

Günde 300-6.000 mg arası arı sütü tüketilebileceğini açıklayan araştırmalar bulunsa bile ülkemizde arı sütü tüketimi için belirlenmiş kesin bir doz miktarı henüz bulunmamaktadır. Bunun için arı sütü tüketilmeden önce ürünün üzerindeki günlük kullanım miktarına dikkat edilmesi gerekmektedir.

Ordu Arıcılar Derneği (ORAY-BİR) Başkanı Akın Çiftçi;

Türk bal üreticilerinin balın yanı sıra arı sütü üretimine daha fazla ilgi duymaya başladığını arı sütünün bu kadar pahalı olmasının nedeni ürünün üretiminin zor ve zahmetli olması, 1 gram arı sütü 7 Türk Lirası(1,85 ABD Doları), 1 kilogramı ise 7 bin Türk Lirasına satıldığı aynı
zamanda arı sütünün saklanmasında güneş görmemesi gerektiğini güneş görülse hiçbir faydasının olmayacağını ve arı sütünü 10 gramlık tüplerde buzdolabı koşullarında saklanması gerektiğini belirtti.

Kaynakça

tr.wikipedia.org

vitaminler.com

beeo.com.tr

webmd.com

anews.com.tr