Süt tozu nedir?Dikkat!

Süt, bakteri üretmeye elverişli bir ortama sahip olması nedeniyle kolayca bozulabilmektedir. Bu nedenle üreticiler sütün daha uzun süre ve sağlıklı koşullar altında saklanabilmesi için sütü çeşitli süt ürünlerine…

Yazar:Buse KARAMAN

Süt Tozu Nedir?

İnsan yaşamında önemli yeri olan süt, yeterli ve dengeli beslenme için gereklidir. Süt hayvansal kaynaklı protein, yağ, mineraller ve vitaminler açısından zengin bir besindir. Ülkemizde süt denildiğinde akla ilk olarak inek sütü gelmesine rağmen koyun, keçi ve manda sütü de ülkemizde üretilmektedir. Ancak üretilen sütlerin büyük bir çoğunluğu inek sütlerinden oluşmaktadır.

Süt, bakteri üretmeye elverişli bir ortama sahip olması nedeniyle kolayca bozulabilmektedir. Bu nedenle üreticiler sütün daha uzun süre ve sağlıklı koşullar altında saklanabilmesi için sütü çeşitli süt ürünlerine dönüşmektedirler. Bunlardan biri de tüketimi oldukça yaygın olan süt tozudur.

Süt tozu, sütün kurutularak toz haline getirilmiş halidir. Kurutma gıdaların korunmasında kullanılan en eski ve en yaygın kullanılan metotlardan birisidir. Kurutma ile gıdanın içeriğindeki nem miktarı azalır ve mikroorganizmaların gelişimi, kimyasal reaksiyonların gerçekleşmesi yavaşlatılır. Böylece gıdanın raf ömrü uzatılmaktadır. Gıdanın hacmi küçültülerek taşıma, depolama ve ambalajlama maliyetleri azalmaktadır. Günümüzde birçok gıda ürünü kurutularak tüketilmektedir.

Süt tozu hangi yöntemle elde edilir?

Tarihte ticari amaçlı üretilen ilk süt tozu 1832 yılında üretilmiştir. Süt, püskürtme yoluyla, dondurularak veya tamburlu kurutma sayesinde kurutulabilmektedir. Günümüzde genellikle püskürtme yolu ile kurutulma işlemi gerçekleşmektedir. Bu sayede sıvı formda bulun bulunan gıdalar toz forma geçmektedir. Sütle karşılaştırıldığında daha az neme sahiptir bu nedenle daha uzun süre muhafaza edilebilmektedir. Süt tozunun kullanım alanı oldukça yaygındır.

  • Yoğurt, peynir, dondurma gibi süt mamullerinin üretiminde
  • Çikolata, şeker ve karamel yapımında
  • Bazı yemek tariflerinde su ile karıştırıldığında süt yerine
  • Çocuk mamalarında
  • Bisküvilerde,
  • Çorba ve sosların kıvamını koyulaştırmak için kullanılmaktadır.

Süt tozlarında yağ miktarları

Süt tozları, içerdiği yağ miktarına göre yağsız, yarım yağlı, tam yağlı olarak sınıflandırılmaktadır. Kaliteli bir toz ürün için hammaddenin özellikleri korunmalı, püskürtmeli kurutmada yapışma sorununun önlenmesi gerekmektedir. Son üründe topaklanma, depolama sürecinde ise yağ oksidasyonu ve lezzet bozulmalarının önlenmesi gerekmektedir. Yağ oksidasyonu, yağ içeren gıdaların kalitesinin düşmesine sebep olan en önemli faktördür.

Süt tozunda bulunması gereken özellikler

Süttozu üretiminde kullanılan süt, “Türk Gıda Kodeksi – Çiğ Süt ve Isıl İşlem Görmüş İçme Sütleri Tebliği” nde belirtilen şartlara uygun ve yüksek kaliteli olmalıdır. Ayrıca şu özellikler bulunmalıdır:

  • Sütte soda vb. gibi asitlik düzenleyiciler bulunmamalıdır.
  • Sütün asitliği  6,65- 6,75 pH arasında olmalıdır.
  • Sütün toplam kuru madde içeriği minimum % 12-12,5 olmalıdır.
  •  Sütün bakteri yükü düşük olmalıdır.
  • Antibiyotik içermemelidir. Antibiyotik varlığı yoğurt üretimi sırasında sorun teşkil edebilmektedir. Ayrıca süttozu çocuk mamalarının üretiminde de kullanıldığından bu konuya dikkat edilmelidir.
  • Çiğ süt, uygun koşullarda muhafaza edilmesi kaydıyla 48 saatten daha eski olmamalıdır.
  •  Yağlı süttozu üretimi yapılacaksa sütün yağ oranı süttozunda % 26 yağ içeriği bulunmalıdır.

Süt tozu ve kahve beyazlatıcısı aynı mıdır?

Süt tozu tüketiciler tarafından genellikle kahve beyazlatıcılar ile karıştırılmaktadır. Ancak gerek içerikleri gerekse elde edilme şekilleriyle süt tozu ve kahve beyazlatıcıları farklı ürünlerdir. Kahve beyazlatıcıları kahvenin acı tadını yumuşatmak için kullandığımız bir üründür. Birçok ürün gibi yağsız ve düşük kalorili seçeneği de bulunmaktadır. İçerisinde mısır şurubu, vanilya ve fındık gibi aroma vericiler bunlara ek olarak diğer tatlandırıcıları barındırmaktadır. Süt tozu ve kahve beyazlatıcısının farklarından biride şudur: kahve beyazlatıcısı sıcak suda çözünürken süt tozu  çözünmez ve topaklanır.

Kaynakça

 

dergipark.org