Çaykur’da Durum Vahim! 20 Ton Çay İmha edildi…

Varlık fonunda geçen Çaykur; her geçen gün yeni iddialar ile gündeme geliyor. Sürekli zarar eden ÇAYKUR’daki mali darboğaz büyüyor. Yüksek alım yapan kurumun depolarındaki çaylar küflendi ve imha edildi. Amaç acaba özelleştirmenin yolunu mu açmak?

Varlık Fonu’na devir ile birlikte zarar etmeye başlayan ÇAYKUR’un iflasa sürüklendiği Sayıştay denetimi ile ortaya konuldu. Sayıştay denetçilerinin denetimleri sonucu hazırlanan raporda, özelleştirilmek için bilinçli olarak zarar ettirildiği iddia edilen kurumla ilgili önemli tespitler yer aldı.

Çaykur Kredi Batağına mı Saplandı

Kuruluş aslında çiftçiden aldığı yaş çayın ücretini hemen ödeyebilmek için kredi usulü finansman kullanmakta. Burada aldığı ürünlere ait ödemeleri hemen gerçekleştire bilmesi hedeflenmekte. Kredi borcu ise çay satışlarından elde edilen kazanç ile yapılabilmekte

Ancak makasın ağzı her geçen gün açılıyor. Kredi bakiyesinin 2016’daki 1,29 milyar TL’den, 2017 yılında 1,53 milyar TL’ye, 2018 yılında 2,06 milyar TL’ye ve 2019 yılında da 3,4 milyar TL’ye yükselerek giderek arttığı görülmekte. Dolayısıyla bu durumun mali sonucu gelir tablosuna 395,5 milyon TL finansman gideri olarak yansımış. Bu tutar, dönem zararının 2018’de yaklaşık yüzde 53’ü iken daha da artarak 2019’da yüzde 62,3 oranına yükselmiş olduğu gözlemlenmekte.

Bankalardan ticari kredi kullanımının devamlılık arz etmesi ve son yıllarda görülen artışlar, ÇAYKUR için mevcut alım, üretim ve satış politikasının yetersiz kaldığının bir kanıtı.

Üretim aynı düzeyde; Stok Büyüyor!

Yeterli tanıtım ve satış çalışması yapılmadığından stokları hızla artmakta  olduğu  Çaykur’da özellikle “organik” etiketli ürünlerde önemli zararlara uğrandığı edinilen bilgiler arasında.

Organik çay stoklarının eski yıllara ait 96 tonluk bölümünde rutubet sınır değerlerine yaklaşılmakta olmasından dolayı fırınlanmak ve harmanlanmak suretiyle ya da yeniden paketlenerek değerlendirilmesi kararlaştırılmıştı. 2019 yılında söz konusu riskler arttığı ve 2015-2016 yılları üretimi toplam 19 bin 878 kilogram organik çay küflenme nedeniyle imha edildiği ve doğal olarak 218 bin 291 TL zarar kaydedildiği Sayıştay raporuna yansıyan önemli veriler arasında.

Ne Zaman Biter Bu Zarar?

Tasnifli ve paketli çay stokları 2014 yılında 56.056 ton, 2015 yılında 64.398 ton, 2016 yılında 77.579 ton, 2017 yılında 74.607 ton, 2018 yılında 103.645 ton ve son olarak da 2019 yılında 122.510 ton olarak gerçekleştiği gözlemlenmekte.

ÇAYKUR genel olarak bir senelik stok yapar. Ertesi sene yeni hasat üzerinden alım yapar ve elindeki çayların devir daimi sağlanır.

Son iki yıldır gerçekleşen stok miktarları, ÇAYKUR’un ilgili yıllar toplam satışları kadardır. Bir diğer deyişle bir yıllık daha satışa eşit kuru çay stoku bulunmaktadır. ÇAYKUR gelecek yılda hiç çay yaprağı alımı yapmasa dahi mevcut ürün stokunu ancak eritebilecektir. Eğer stoğu eritmezse küflenme ve bozulma riski bulunmakta.

Son dönemde basına yansıyan yurtdışından gelen yüklü miktarda çaylara ilişkin haberler ile bu haber kıyaslandığından akıllara durgunluk veren şu soru geliyor

“Çaykur özellikle: Özelleştirilmek mi isteniyor?”