Uzun Ömürlü ve Sağlıklı Yiyecekler

Queensland Teknoloji Üniversitesindeki araştırmacılar besin depolamanın daha hızlı ve ucuz olabilmesi için yeni yollar…

Hazırlayan: Berna TAN

Nasıl Uzun Ömürlü ve Sağlıklı Yiyecekler Sunarız?

Queensland Teknoloji Üniversitesindeki araştırmacılar besin depolamanın daha hızlı ve ucuz olabilmesi için yeni yollar üzerinde çalışıyorlar. Araştırmacılar bitki yapılarının hem mikro mekanik hem de biyolojik hücrelerin susuz veya kurutulma aşamasında kalırken nasıl tepki verdiğini gözlemlemek için bazı hesaplamalardan  yararlanmaktadır. QUT Fen ve Mühendislik Fakültesi’nden baş araştırmacı Dr Charith Rathnayaka, gıda üretimini daha iyi hale getirmek amacıyla tarımsal hücre yapılarının fiziğini, matematiğini ve biyolojisini araştırmaktaktadır.

Çalışmanın Önemli Sonuçları 

Gıdalar, çeşitle nedenlerle işlenmektedir. Bunlar;

  • muhafazası
  • depolanması
  • paketlemesi şeklinde sıralanmaktadır.

Dr Charith Rathnayaka’ya göre yiyecekler işlenmeye başlandığında hücrelerin nasıl hasar görmeye başladığını tahmin etmek hesaplamalı modelin geliştirilmesiyle mümkün olabilmektedir. Yeniliğin birçok yararı bulunmaktadır. Bu yararlar; 

  • maliyeti düşürme
  • gıdanın işlenmesini en uygun hale getirme
  • enerji tasarrufu
  • kurutulmuş gıda raf ömrünü artırma şeklinde sıralanmaktadır.

Çalışmanın Temelinde Ne Bulunuyor?

Bu yeni çalışmanın temelinde bitki hücrelerinin farklı mekanik kuvvetler altında nasıl tepki verdiğini gözlemlemek  bulunmaktadır.Çalışma simülasyon ve deneysel aşamalar olmak üzere 2 aşamadan oluşmaktadır. Geliştirilen hesaplamalı model,kurutulmuş bitki hücrelerinin mikro mekanik davranışını simüle edebileceğini açığa çıkarmaktadır.

Dr Rathnayaka, bu çalışmanın bulgularının meyvelerin, sebzelerin endüstriyel kurutulması için daha iyi tasarımlara kapı araladığını belirtmektedir. Çalışmayı daha iyi gözlemlemek için elmayı temsili bitki-gıda maddesi olarak kullanmanın nedeni bulunmaktadır. Bunun nedeni deneysel bulguların bol miktarda bulunmasından kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla, aynı anda kurutulan ve görüntülenen elma gibi taze meyveler kullanılmış olup, ardından simülasyonlardan elde edilen tahminlerle kıyaslanmaktadır.

Deneysel veriler sayesinde elmanın mikroskobik dokularını ve taze koşullar ile aşırı kuru koşullar arasındaki ayrımı açığa çıkarılmaktadır. Sıcaklık, basınç, nem ve işleme hızı gibi işleme koşullarını kontrol altında tutmak, en iyi besin değerini elde etmek için elma hücrelerindeki hasarı kontrol etmenin mümkün olduğunu göstermiştir. Ayrıca hücreler, taze koşullarda hücrelerdeki yüksek basınç nedeniyle, kesme, paketleme veya gibi işleme sırasında meydana gelen daha yüksek kuvvetlere karşı oldukça savunmasız olduklarından dolayı sonuçların aşırı kuruluk seviyelerinde hücrelerin işlem yapılmadan bile doğal olarak hasar gördüğünü söylemektedir.

Yenilikçi Yollar Bulmak Gereksinimdir

Dr Rathnayaka, ekstrem iklim koşullarında mahsulü hasat ve işlemeyi araştırmak için yenilikçi yollar bulmanın  gereksinim olduğunu belirtmektedir. Günümüzde bitki-besin dokularının kuraklığı ve ısı direncini doğru olarak değerlendirilmesinde araştırma eksikliğinin olduğunu belirtmiştir. COVID-19 salgınıyla birlikte bitki-gıda güvenliğinin giderek artan önemine ve kuraklık sırasında tarımsal ürünlerin performansını ölçmenin ve fikir yürütmenin daha verimli yollarının olabileceğini vurgulamaktadır.

Kaynakça

C. M. Rathnayaka, H. C. P. Karunasena, W. D. C. C. Wijerathne, W. Senadeera, Y. T. GuA three-dimensional (3-D) meshfree-basedcomputational model to investigate stressstrain-time relationships of plant cells duringdryingPLOS ONE, 2020; 15 (7): e0235712