Bir Vegan Alternatifi: “Soya Sütü”

Fasulye benzeri ama yuvarlak, kimi zaman kahverengi kimi zaman da yeşil… Sadece Vegan ve vejetaryen beslenme için değil; bir çok hayvansal gıda alerjisi için alternatif müthiş gıda:”Soya ve Soya Sütü” …

Soya, Leguminosae takımının papilianotea familyasına ait bir bitkidir. Tohumları yuvarlak veya  uzundur. Yeşil, sarı, kahverengi ve siyah renktedir. Kısa gün bitkisi olup yetiştirme tarzı fasulye ile aynıdır. Bir de inek sütünü tüketmek istemeyen veganlar için en önemli protein kaynağı olarak soyanın sütü var.

Soya Sütü nedir?

En önemli soya ürünlerinden biri olan soya sütü, soya fasulyelerinin su ile ekstrasyonu sonucunda elde edilen bir gıdadır. Soya sütü geleneksel anlamda Çinde uzun yıllardır üretilen bir üründür. Üretiminin patenti 1910 yılında Li Yu-Ying adındaki Çinliye verilmiştir.

Tüketicilerin soya sütüne ilgisinin artmasının temel nedenlerinden birisi bitki proteinleri içerisinde en iyi oranlanmış aminoasit oranına sahip olmasıdır. Bu durum soya sütünün inek ve insan sütüne vegan bir alternatif olmasına neden olmaktadır.

Fasulyemsi Tat Nasıl Engellenir ?

Soya sütünde bulunan fasulye tadı soya sütü tüketimindeki temel rahatsızlıklardan birisidir. Üretimi esnasında oluşan bazı bileşikler ve lipaz adı verilen enzimin aktive olması  bu tada sebep olmaktadır. Bu durumun önüne geçmek adına bazı uygulamalar kullanılmaktadır.

  • Sıcak parçalama
  • Haşlama
  • Soya sütü üretiminde yağı alınmış soya unu ve protein izolatı kullanma
  • Vakumla deodorizasyon
  • Aroma maddesi kullanımı
  • Elde edilen soya sütünün yüksek derecelerde ısıl işlem uygulanması şeklinde sıralanmaktadır.

Soya Sütünü Neden Bu kadar Popüler

Soya sütünü ilgi çekici yapan ve tüketimini arttıran bazı faktörler bulunmaktadır. Bunlar şu şekilde sıralanmaktadır:

  • İnek sütü ile kıyaslandığında içerisinde laktoz bulunmaması nedeniyle alerjik reaksiyona neden olmamaktadır.
  • Yüksek besleyici özelliklere sahip olması.
  • Kolestrol içermemektedir. Buna ek olarak serum kolestrol seviyesini düşürebilmektedir.
  • Protein içeriği yüksektir.
  • Aminoasit içeriği oldukça idealdir.

Soya  Sütü Nasıl Üretilir ?

Soya sütü üretiminde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar söz konusudur. Hoş aromalı ve verimli soya sütü elde edebilmek için en önemli aşama soya fasulyelerinin çeşidinin seçimidir. Taze , yüksek oranda protein içeren ve büyük taneli soya fasulyelerinin kullanımı önerilmektedir. Soya fasulyelerinin temiz ve kuru ortamda depo edilmesi oldukça önemlidir. Soya sütü üretim aşamaları şu şekildedir:

  • Seçilen soya fasulyeleri yazın 8 ila 10 saat arasında kışın ise 14 ila 20 saat arasında suda ıslatılmaktadır.
  • Süzülen soya fasulyeleri  ısıl işleme tabi tutulur.
  • Isıl işlemden sonra soya fasulyeleri 50-60 derecedeki su ile sıcak parçalama işlemi uygulanmaktadır.
  • Parçalama işleminden sonra filtre edilmektedir.
  • Filtrasyondan sonra soya sütü ve okara adı verilen posası ayrılmaktadır.

Soya sütü üretiminde farklı yöntemler de kullanılabilmektedir.

KAYNAKÇA

  • O.Gürsoy, R.Gökçe , Ö.Kınık , (1999).Beslenmede yeni yaklaşımlar ;soya sütü ve ürünleri. Mühendislik Bilimleri Dergisi. 5(2-3):1123-1130
  • Wikipedia
  • Fao.org
  • Fda.gov