Nedir Bu Granül Kahve?

Kahvenin ana vatanı Etiyopya’nın Kaffa bölgesidir. Kaffa’daki ormanlarda yetişen Arabika kahve ağaçları, çekirdekleri işlenen ilk kahveler olarak bilinir. Fırınlanma yöntemiyle elde edilen ve kahvenin Türkiye’ye gelmesine aracı olan bölge ise, Yemen’dir.

HAZIRLAYAN: Gökçe KARA

Etiyopya’da o dönem köle ticareti yapılan yol üstünde yaya olarak yolculuk eden ve yorulan köleler, yol kenarındaki kahve ağaçlarının kırmızı meyvelerini çiğneyerek tükürürdü. Çiğnenen bu kırmızı meyve, kölelere enerji verir. Yolculuklarına devam etmelerini sağlardı. Bu durumu gören bazı tüccarlar da, ağaçlardaki meyveleri ve meyvenin içindeki kahve çekirdeklerini toplayarak ticaretini yapmaya başladı.

Yemen’de ilk kez 13. yüzyılda fırınlanan kahvenin ortaya çıkışı da keçilerini otlatmaya götüren bir çobanın yorgun ve uyuşuk keçilerinin kahve ağacının meyvelerini yemesine dayanır. Çobanın durumu fark etmesiyle de kahve ağacının canlandırıcı ve rahatlatıcı meyveleri yayılmış olur.

Şimdilerde, sıkça duyduğumuz granül kahve bir diğer adıyla da instant kahve nasıl bir üretim sürecinden geçiyormuş inceleyelim.

Granül kahvenin üretimini sırasıyla şu aşamalardan oluşur; kavurma, öğütme, süzdürme, ekstraksiyon, evaporasyon, kurutma ve son olarak dolum ve paketleme. Buradan yola çıkarak kurutma sürecini ele alırsak; granül kahve üretmenin iki temel yöntemi vardır. Bunlar: dondurarak kurutma ve sprey yardımıyla kurutmadır.

Dondurarak Kurutma

  • Kahve -40˚C, -45˚C civarlarında hızla dondurulur.
  • Kahve tanelerinin içinde kalan sular zamanla düşük ısıda kristalleşir.
  • Dondurulan kahve bir kurutma makinesine yerleştirilir. Haznede vakum oluşturulur.
  • Son olarak süblimasyon adı verilen buharlaşma yöntemi ile su buharlaştırılarak ortamdan uzaklaştırılır.
  • Geriye kalan kuru kahve taneleri işte bizim istediğimiz granül kahvedir.

Sprey Yardımıyla Kurutma

  • Kahve büyük bir haznenin içerisine yerleştirilir. Daha sonra kahvelere sıcak hava püskürtülür.
  • Sıcak hava damlacıkları düştükçe haznenin içinde kalan su buharlaşır.
  • Partikül kahve tanecikleri haznenin dibine düşer. Bu sayede, granül kahve üretilmiş olur.

Akıllara ilk düşen soru elbette ki, bu iki yöntemden hangisinin daha iyi sonuç verdiği ve farkı olmalı. Sprey yardımıyla kurutma yönteminde, kullanılan yüksek ısı kahvenin içindeki aromayı bozabilir. Dolayısıyla, dondurarak kurutma yöntemi lezzet açısında daha iyi bir seçenek olacaktır.

Granül kahvenin nasıl üretildiğini öğrendik. Şimdi bir de son zamanların popüler sorusu olan granül kahve ile filtre/telveli kahvenin farkına göz atalım.

Filtre/Telveli Kahve

  • Sadece kavurma prosesinden geçer.
  • Yüksek kafein içerir. (1 fincan granül kahve 68-100 mg, filtre kahve 90-120 mg kafein içerir.)
  • Taze kahve tadı ve aroması vardır.

Granül Kahve

  • Daha çok işlemden geçer.
  • Düşük kafein içerir.
  • Yanık bir tat ve kokusu vardır.

Granül kahve diğer demleme kahvelere göre oldukça pratik ve tüketici için kolay ulaşılabilirliğiyle avantaj sağlıyor. Fakat, önemli bir gerçek de şu ki; granül kahveler taze kavrulmuş kahvenin iki katı kadar akrilamid içeriyor. (Akrilamid kavurma veya pişirme işlemlerinde yüksek sıcaklıklarda pişirildiğinde ortaya çıkan kanserojen bir maddedir.)

Kaynakça

foodunfolded.com

healthline.com

madehow.com