Gıdalarda Biyoaktif Bileşenler

Günümüzde biyoaktif bileşenlerin sağlık üzerine etkileri ile ilgili çalışmalar yapılmaktadır. Biyoaktif bileşenler hangi gıdalarda bulunur? Yararları nelerdir? Cevaplar ve daha fazlası yazımızda!

Hazırlayan:Rana GÖNÜL

GIDALARDA BİYOAKTİF BİLEŞENLER

Biyoaktif bileşenler, ekstra besleyici bileşikler olup, gıdalarda çok küçük miktarlarda bulunmaktadır. Günümüzde, biyoaktif bileşenlerin sağlık üzerinde etkilerini analiz etme amacıyla yoğun çalışmalar yürütülmektedir.

Faydaları Nelerdir?

Gıda bazlı biyoaktif bileşikler, kronik hastalık riskini azaltmada önemli rol oynamaktadır. Aynı zamanda, sindirim sisteminde yer aldığı metabolik faaliyetler sonucunda iştahı azaltarak kilo alımı-verimi hususunda, etkin rol oynayarak obezite gibi büyük sağlık problemlerinin önüne geçmektedir.

Yaşlanma ile ortaya çıkan hastalıklar üzerinde meyve, sebze, kırmızı şarap, fındık, tam tahıllar, kuru baklagiller ve baharat gibi besinlerin faydası olduğu yapılan araştırmalar sonucunda tespit edilmiştir.

Başlıca biyoaktif bileşenler;

  • Karotenoidler
  • Fenolik bileşikler
  • Flavonoidler
  • Fenolik asitler
  • Stilbenler
  • Organosülfür bileşikleri
  • Lignanlar
  • Bitkisel steroller
  • Glukosinatlardır.

Hangi Gıdalarda Bulunurlar?

Bitkisel kaynaklı gıdalar biyoaktif besinlerce zengindir.

  • Biber, domates, kırmızı havuç, brokoli, karnabahar, mango, tatlı patates, yumurta sarısı, avokado, balkabağı gibi gıdalar karotenoid bileşenlerini içerirken;
  • tahıllar, baklagiller, fındık, zeytinyağı, çay, meyve-sebze ve kırmızı şarapta fenolik bileşikleri;
  • maydanoz, kereviz, soğan, pırasa flavonoidleri;
  • tahıllar, zeytinyağı, kırmızı şarap fenolik asitleri;
  • üzüm ve kırmızı şarap stilbenleri,
  • sarımsak ve soğanda organosülfür bileşikleri,
  • mısır ve buğdayda bitkisel sterolleri,
  • keten tohumu, soya fasulyesi, deniz yosunu, kepekli tahıllar, meyveler ve sebzelerde değişen konsantrasyonlarda lignanları,
  • Turp, brokoli ve lahana bitkileri ise yüksek oranda (kuru ağırlığında 20 µmol/g) glukosinatlar mevcuttur.

Kaynakça

Kris-Etherton, P., M., Hecker, K.D., Bonanome, A., Coval, S., M., Binkoski, A., E., Hilpert, K., F., Griel, A., E., Etherton, T., D. 2002.

Barut Uyar, B., Sürücüoğlu, M., S. 2010. Besinlerdeki Biyolojik Aktif Bileşenler. Beslenme ve Diyet Dergisi / J Nutr and Diet 38(1-2):69-76/2010.

El, S.N., Ercan,P. 2013. Obeziteyi Önleyen Gıda Bileşenleri. Akademik Gıda/ Academic Food Journal ISSN Print: 1304-7582, Online: 2146-9377.